Członkowie Komitetu Monitorującego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS) otrzymali ekspertyzę sporządzoną przez Konfederację Lewiatan w zakresie stosowania w inwestycjach zasady „nie czyń poważnych szkód” – DNSH. Przekazujemy ją naszym Czytelnikom.
Jak można przeczytać w dokumencie, celem ekspertyzy jest ocena sposobu stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (DNSH) w praktyce wdrażania programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS), ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków nakładanych na wnioskodawców i beneficjentów, dostępności informacji i materiałów pomocniczych oraz problemów interpretacyjnych występujących podczas przygotowywania i realizacji projektów.
Ekspertyza stara się odpowiedzieć na następujące pytania problemowe:
- z jakich przepisów, dokumentów programowych, wytycznych i innych regulacji wynikają obowiązki wnioskodawców i beneficjentów programu FEnIKS związane ze stosowaniem zasady DNSH?
- czy zakres obowiązków beneficjentów jest sformułowany w sposób jasny, spójny, proporcjonalny i możliwy do zastosowania w praktyce?
- czy beneficjenci mogą jednoznacznie ustalić czy zasada DNSH ma zastosowanie do ich projektu, jakie dokumenty i dowody należy przygotować, jakie warunki należy spełniać, jakie są konsekwencje nieprawidłowego zastosowania zasady?
- czy zakres dokumentacji i dowodów wymaganych od beneficjentów jest proporcjonalny do rodzaju, wartości, skali i rzeczywistego oddziaływania środowiskowego projektu?
- czy instytucje odpowiedzialne za wdrażanie programu FEnIKS zapewniają beneficjentom wystarczające materiały pomocnicze, interpretacje, instrukcje, przykłady i dobre praktyki?
- czy problemem jest niedostatek materiałów i interpretacji, czy przeciwnie – ich nadmierne rozproszenie, powielanie albo niespójność?
- które elementy obecnego systemu należy zachować, a które uprościć, ujednolicić lub usunąć w perspektywie finansowej 2028-2034?
Zasada DNSH (ang. Do No Significant Harm) zakłada, że wszelkie projekty finansowane z funduszy europejskich oraz realizacja celów społecznych, gospodarczych, infrastrukturalnych lub technologicznych nie mogą powodować poważnych szkód w środowisku. Ponieważ nie istnieje jedna, skodyfikowana podstawa prawna tej zasady lub wytyczne, jest ona często wskazywana przez beneficjentów lub operatorów funduszy jako jedno z najtrudniej weryfikowalnych założeń realizacji programów. Sama Konfederacja Lewiatan zwraca w swojej ekspertyzie uwagę, że system stosowania zasady DNSH jest rozproszony.
Osoby zajmujące się obsługą inwestycji lub obsługą programów unijnych, w tym FEnIKS, zachęcamy w związku z tym do zapoznania się z ekspertyzą. Plik z dokumentem w formacie PDF znajduje się pod naszym artykułem.