Gminy, miasta na prawach powiatu i powiaty, na terenie których od 2024 r. utworzono lub powiększono park narodowy albo rezerwat przyrody, będą mogły skorzystać z nowego programu NFOŚiGW. Na ochronę bioróżnorodności i rozwój infrastruktury związanej m.in. z ruchem turystycznym przeznaczono 40 mln zł. Dotacja może pokryć do 95 proc. kosztów kwalifikowanych.

Nabór wniosków w programie „Przestrzeń dla przyrody. Część 5) Zielone gminy - stawiając na bioróżnorodność” rozpocznie się 1 października 2026 r. i potrwa do 30 czerwca 2028 r.

Kto może otrzymać wsparcie?

Beneficjentami programu mogą być gminy, miasta na prawach powiatu i powiaty, na terenie których od 2024 r. utworzono lub powiększono park narodowy lub rezerwat przyrody, a także nowe lub powiększone parki narodowe.

O dofinansowanie będą mogły ubiegać się również te gminy, miasta na prawach powiatu i powiaty, na których obszarze park narodowy lub rezerwat przyrody zostanie utworzony albo powiększony do końca naboru wniosków.

Projekty mogą być realizowane w partnerstwie m.in. ze związkami jednostek samorządu terytorialnego, Lasami Państwowymi, Wodami Polskimi, urzędami morskimi, parkami narodowymi i krajobrazowymi, regionalnymi dyrekcjami ochrony środowiska, ekologicznymi organizacjami pozarządowymi oraz uczelniami.

Na co będzie można przeznaczyć pieniądze?

Dofinansowanie obejmie budowę i modernizację infrastruktury dla turystów, która ma pozwolić na lepszą organizację ruchu turystycznego i ograniczenie jego obciążenia dla przyrody. Środki będzie można przeznaczyć również na ochronę i rozwój zielonej i niebieskiej infrastruktury oraz ochronę pomników przyrody.

Program umożliwi ponadto finansowanie działań związanych z promowaniem atrakcji przyrodniczych gmin oraz rozwijaniem wśród mieszkańców wiedzy i umiejętności dotyczących ochrony środowiska.

Budżet programu wynosi 40 mln zł. Wsparcie będzie udzielane w formie dotacji do wysokości 95 proc. kosztów kwalifikowanych.

Więcej informacji o programie tutaj

Preferencyjne pożyczki na gospodarkę wodno-ściekową

Dodatkowe preferencje dla gmin, na terenie których od 2024 r. utworzono lub powiększono rezerwaty przyrody albo parki narodowe, obowiązują od 6 sierpnia 2026 r. również w programie „Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach”.

W zakresie oprocentowania pożyczek przyjęto wskaźnik referencyjny WIBOR 3M pomniejszony o 100 punktów bazowych, przy czym oprocentowanie nie może być niższe niż 1 proc. w skali roku.

Zmieniły się również zasady umarzania pożyczek. Wcześniej redukcja zadłużenia mogła wynieść do 10 proc. całej kwoty, nie więcej niż 1 mln zł. Obecnie umorzenie może sięgać 50 lub 30 proc. wypłaconej kwoty pożyczki, jednak nie więcej niż 5 mln zł. Jego wysokość zależy od zamożności gminy.

Więcej informacji tutaj

Planowane wsparcie na renowację energetyczną

NFOŚiGW pracuje także nad programem „Zielone gminy i parki narodowe - renowacja energetyczna budynków”. Ma on przynieść kolejne korzyści gminom posiadającym rezerwaty i parki narodowe.

Dla zielonych gmin przewidywane są również korzystne zmiany w programach dotyczących poprawy efektywności energetycznej budynków szkolnych i szpitalnych. Nabory finansowane ze środków Funduszu Modernizacyjnego są planowane w 2026 r.

Źródło: NFOŚiGW