Wrzesień został ogłoszony miesiącem profilaktyki. Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło ogólnopolską kampanię „Profilaktyka – podaj dalej”, która ma zachęcić do regularnych badań i przypomnieć, że wczesne wykrycie choroby zwiększa możliwości skutecznego leczenia. W całej Polsce zaplanowano ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych. Potrzeba promocji badań jest duża – mimo szerokiej dostępności programów profilaktycznych nadal korzysta z nich stosunkowo niewielka część uprawnionych.
Setki tysięcy terminów, zgłaszalność wciąż niska
W ciągu ostatnich dwóch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzystało 32,77 proc. uprawnionych kobiet. Bezpłatna mammografia dostępna jest od 45. roku życia. Jeszcze niższą zgłaszalność odnotowano w programie profilaktyki raka szyjki macicy z wykorzystaniem testu HPV HR – badanie wykonało 15,22 proc. uprawnionych.
Nie wynika to z braku dostępnych terminów. W sierpniu 2026 roku można było wybierać spośród ponad 384 tys. terminów mammografii oraz przeszło 445 tys. terminów badań HPV HR. Na oba badania można zapisywać się m.in. za pośrednictwem aplikacji mojeIKP.
Niewielkie zainteresowanie dotyczy również badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. W 2025 roku na kolonoskopię w ramach programu zgłosiło się około 15 proc. osób uprawnionych.
Ponad 500 wydarzeń w całym kraju
Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” ma pokazać, że regularne badania powinny stać się częścią codziennej troski o zdrowie, podobnie jak aktywność fizyczna, prawidłowe odżywianie czy szczepienia.
We wrześniu w całym kraju odbędzie się ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych. Będzie można podczas nich uzyskać informacje o dostępnych programach, badaniach oraz porozmawiać ze specjalistami. Dodatkowe działania zaplanowano w ośmiu miastach.
Przekazy kampanii pojawią się także w telewizji, na billboardach i nośnikach cyfrowych. Charakterystyczne obiekty w kilku miastach zostaną podświetlone lub wykorzystane do prezentowania materiałów promujących profilaktykę.
Bilans zdrowia od 20. roku życia
Jednym z narzędzi ułatwiających dostęp do profilaktyki jest program „Moje Zdrowie”, przeznaczony dla osób od 20. roku życia. Udział rozpoczyna się od wypełnienia ankiety, po której przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej może wystawić skierowanie na odpowiednie badania laboratoryjne. Ich wyniki są następnie omawiane z personelem medycznym, a pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny.
Coraz większą rolę odgrywają rozwiązania cyfrowe. Z aplikacji mojeIKP korzysta już ponad 5,5 mln osób, a sekcja poświęcona profilaktyce należy do najczęściej odwiedzanych.
Profilaktyka także dla serca
Elementem działań jest również ankieta „10 dla Zdrowia”, dotycząca modyfikowalnych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Obejmuje m.in. kontrolę ciśnienia, cholesterolu i glikemii, a także kwestie aktywności fizycznej, diety, masy ciała oraz palenia tytoniu.
Znaczenie takich działań pokazują statystyki. W 2023 roku choroby sercowo-naczyniowe odpowiadały za 36,9 proc. wszystkich zgonów. Profilaktyka ma więc umożliwiać wykrywanie nieprawidłowości jeszcze zanim pojawią się poważne konsekwencje zdrowotne.
Nowe badanie od października
Oferta profilaktyczna zostanie dodatkowo rozszerzona. Od 1 października do świadczeń gwarantowanych NFZ ma zostać włączony ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej. Będzie skierowany do osób z grup ryzyka, palących papierosy, w wieku od 55 do 74 lat.
Wrześniowa kampania ma przede wszystkim przypominać, że na badania nie warto czekać do pojawienia się objawów. Profilaktyka pozwala wcześniej rozpoznać zagrożenie, rozpocząć leczenie i zwiększyć szanse na powrót do zdrowia.
Źródło: cez.gov.pl
