Wraz z początkiem stycznia 2026 roku zainaugurowano kluczowy proces naboru ofert na realizację zadań finansowanych z „Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej”. Inicjatywa ta stanowi jeden z fundamentów strategii państwa w obszarze bezpieczeństwa publicznego, koncentrując się na skutecznym przywracaniu osób opuszczających zakłady karne do życia w społeczeństwie. Głównym założeniem programu jest przekonanie, że profesjonalnie prowadzona pomoc postpenitencjarna to nie tylko wsparcie jednostki, ale przede wszystkim realne przeciwdziałanie recydywie i budowa stabilnego otoczenia dla wszystkich obywateli.

Filozofia kompleksowego wsparcia

Skuteczność systemu pomocy osobom, które odbyły karę pozbawienia wolności, opiera się na podejściu wielowymiarowym. Wskazuje się, że sama doraźna pomoc finansowa jest niewystarczająca, by trwale zmienić trajektorię życiową osoby z przeszłością kryminalną. Dlatego też projektowany system łączy w sobie wsparcie materialne z doradztwem prawnym, zawodowym oraz specjalistyczną opieką psychologiczną.

Istotą podejmowanych działań jest indywidualizacja procesów pomocowych. Każdy przypadek wymaga odrębnej analizy czynników kryminogennych, które doprowadziły do popełnienia przestępstwa. Dzięki ścisłemu współdziałaniu organizacji pozarządowych i instytucji publicznych możliwe jest stworzenie „siatki bezpieczeństwa”, która minimalizuje ryzyko powrotu na drogę konfliktu z prawem. Takie podejście uznaje się za inwestycję społeczną – dawanie narzędzi do odbudowy samodzielności jest znacznie efektywniejsze niż ponoszenie późniejszych kosztów utrzymywania więzienictwa i skutków nowych przestępstw.

Budżet i priorytety finansowania

Na realizację zadań w nadchodzącym 2026 roku zabezpieczono kwotę przekraczającą 9 milionów złotych. Środki te zostaną rozdysponowane pomiędzy organizacje i instytucje, które w swoich ofertach wykażą największą skuteczność w realizacji celów statutowych funduszu. Katalog kosztów, które mogą zostać sfinansowane z dotacji, jest szeroki i odpowiada na najbardziej palące potrzeby osób opuszczających jednostki penitencjarne.

Do priorytetowych obszarów wsparcia należą przede wszystkim:

• Zapewnienie zakwaterowania. Finansowanie kosztów czasowego pobytu w ośrodkach lub mieszkaniach chronionych, co stanowi bazę do dalszej stabilizacji.
• Podnoszenie kompetencji społecznych. Realizacja programów edukacyjnych ukierunkowanych na radzenie sobie z agresją, przemocą (w tym domową) oraz przeciwdziałanie uzależnieniom.
• Wsparcie merytoryczne. Zapewnienie stałego dostępu do psychologów, terapeutów oraz prawników.
• Aktywizacja zawodowa. Profesjonalne doradztwo mające na celu skuteczne wprowadzenie byłego skazanego na rynek pracy.
• Pomoc rzeczowa. Zabezpieczenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych w pierwszych tygodniach po odzyskaniu wolności.

Zasięg terytorialny i zasady naboru

Konkurs ma charakter ogólnopolski i obejmuje swym zasięgiem 11 kluczowych obszarów, odpowiadających podziałowi na Okręgowe Inspektoraty Służby Więziennej. Działania będą prowadzone m.in. w okręgach: Bydgoszcz, Katowice, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Poznań, Rzeszów oraz Warszawa. Zgodnie z regulaminem, w każdym z wymienionych regionów zostaną wyłonione dwie najwyżej ocenione oferty, co ma zapewnić wysoką jakość świadczonych usług oraz zdrową konkurencję między podmiotami pomocowymi.

Kluczowe aspekty techniczne i terminy

Proces składania wniosków został w pełni scyfryzowany i odbywa się za pośrednictwem dedykowanej aplikacji AFS. Nabór rozpoczął się 12 stycznia 2026 roku i potrwa do 23 stycznia 2026 roku, do godziny 15:30. Niezwykle ważne jest rygorystyczne przestrzeganie terminów oraz procedur formalnych – po elektronicznym wypełnieniu oferty w systemie, należy ją przesłać za pośrednictwem platform ePUAP lub eDoręczenia, przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Alternatywnie dopuszcza się dostarczenie dokumentacji w formie papierowej wraz z kompletem załączników do siedziby resortu.

Po zamknięciu naboru nastąpi wieloetapowy proces weryfikacji. W ciągu tygodnia od upływu terminu składania ofert w Biuletynie Informacji Publicznej zostanie opublikowana lista oferentów. Następnie Komisja konkursowa przystąpi do oceny merytorycznej i formalnej. Na ten proces przewidziano 60 dni, przy czym termin ten może zostać skorygowany przez Dysponenta Funduszu. Ostateczne rozstrzygnięcie i publikacja listy podmiotów, które otrzymają dofinansowanie, nastąpi niezwłocznie po zatwierdzeniu wyników.

Tak skonstruowany proces ma na celu wyłonienie partnerów, którzy nie tylko dysponują odpowiednim doświadczeniem, ale również potrafią zaproponować innowacyjne i skuteczne metody reintegracji społecznej. Wspólna troska o jakość pomocy postpenitencjarnej stanowi realną szansę na bezpieczniejszą przyszłość dla wszystkich mieszkańców kraju.

Źródło: MS