Wojewoda: Uchwała rady jednostki samorządu terytorialnego w sprawie zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych, musi koniecznie zawierać informację o wysokości stawki bazowej za pobyt w takim miejscu.
Wojewoda Dolnośląski, badając uchwałę jednej z gmin wykonującej swoje zadania w obszarze polityki społecznej, zwrócił uwagę na niedopatrzenie, którego dopuszczono się przy wykonywaniu zadania wynikającego z art. 97 ust. 5 ustawy z 12 marca 2004 r. Zawarte tam upoważnienie mówi o obowiązku ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych, przy czym nie precyzuje tego, co należy rozumieć przez "szczegółowe zasady". Uchwała podjęta przez organ samorządu określiła wprawdzie, według jakich kryteriów obliczane będą konkretne stawki i jakie okoliczności będą brane pod uwagę, jednak pominęła - w ocenie organu nadzoru - bardzo istotny element. Tym elementem jest stawka bazowa - w tym przypadku miesięczna podstawa odpłatności za pobyt w domu seniora.
Wojewoda zwrócił uwagę na fakt, iż rzeczywisty koszt utrzymania bądź pobytu w takim ośrodku nie powinien rzutować na zasady ponoszenia odpłatności ustalane przez organ - w końcu oczekiwanie, że osoba korzystająca ze świadczeń pokryje ich pełny koszt, byłoby sprzeczne z zasadami pomocy społecznej. Zakres udzielanych usług jest uwzględniany dopiero na etapie konsultacji z konkretną osobą, która miałaby z nich skorzystać. Sama uchwała rady powiatu czy gminy ma natomiast precyzować podstawy wszystkich dalszych wyliczeń, tłumacząc w jaki sposób ustala się odpłatność, właśnie w oparciu o stawkę bazową. Wojewoda zauważył przy tym, że choć przepis upoważniający (tj. wspomniany art. 97 ust. 5 u.p.s.) nie wspomina o stawce bazowej wprost, to - mając na względzie, iż uchwała musi umożliwić odczytanie bezpośrednie lub pośrednie odczytanie kwoty podstawy ustalania odpłatności - jest ona obligatoryjnym składnikiem takiej uchwały. W tym miejscu przytoczono uchwałę WSA we Wrocławiu (sygn. IV SA/Wr 14/21), wedle której brak wskazania stawki bazowej opłaty skutkuje nieważnością takiego aktu.
Mając to na uwadze, Wojewoda jako organ nadzoru, stwierdził nieważność badanej uchwały, jako aktu nieregulującego w wystarczający sposób spraw, których uregulowania wymaga ustawa - akt wyższego rzędu.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 20 maja 2025 r. (sygn. PN-N.4131.112.5.2025.RJ1)
