Stowarzyszenie Sieć Obywatelska - Watchdog Polska współorganizuje kolejną edycję obywatelskiego monitoringu funduszu korkowego. Z monitoringów prowadzonych przez Sieć Obywatelską wynika, że fundusz korkowy dość często wykorzystuje się nieefektywnie, a niekiedy nawet wydaje niezgodnie z jego przeznaczeniem.

Fundusz korkowy to wyodrębnione w gminnym budżecie środki, pozyskiwane od przedsiębiorców sprzedających alkohol. Przepisy nakazują samorządom w całości wydawać je na przeciwdziałanie problemom alkoholowym i narkotykowym, łagodzenie ich następstw oraz zapobieganie obu zjawiskom.

Fundusz, zwany też niekiedy kapslowym, to ogromne pieniądze - ponad 700 mln zł rocznie (w skali kraju). Jego wysokość w poszczególnych gminach zależy od liczby wydanych zezwoleń na sprzedaż alkoholu oraz wartości tej sprzedaży. Przykładowo w liczącym ok. 18 tys. mieszkańców Lidzbarku Warmińskim zbliża się do kwoty 50 tys. zł, a w przeszło półtoramilionowej Warszawie - przekracza 40 mln zł rocznie.

Obywatelski monitoring funduszu korkowego jest działaniem z zakresu kontroli społecznej, w ramach którego monitorujący dążąc do obiektywności badają procedury, zgodność z prawem, sposoby tworzenia planów i wydatkowania publicznych środków finansowych.
Motywacje obywateli, którzy ten monitoring prowadzą są różne. Dla jednych istotne jest skuteczniejsze zapobieganie alkoholizmowi i narkomanii, dla innych ważne jest lepsze zarządzanie środkami publicznymi, dla jeszcze innych najważniejsza jest rzetelność i uczciwość administracji.

Najważniejszymi działaniami prowadzone w ramach monitoringu to:

• zbieranie informacji, zapoznawanie się z dokumentami,
• przeprowadzenie analizy informacji i dokumentów,
• opracowanie zaleceń – co warto zmienić, poprawić,
• przygotowanie raportu przedstawiającego badania prowadzone w ramach monitoringu, zawierającego wnioski wynikające z badań i rekomendacje, propozycje zmian,
• działania na rzecz zmiany – przedstawienie wyników badań w formie raportu władzom gminy, a także lokalnej społeczności np. na specjalnie w tym celu przygotowanym spotkaniu. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, w ramach takiego spotkania przedstawia się rekomendacje wynikające z monitoringu, dyskutuje się nad ich zasadnością i wspólnie zastanawia się nad potrzebami i formami wprowadzenia zmian.

W gminach, w których Sieć Obywatelska prowadziła monitoring:

• pojawia się więcej informacji o pomocy udzielanej w ramach funduszu:
• programy rozwiązywania problemów alkoholowych konsultuje się z organizacjami społecznymi i ekspertami;
• w Bielsku Białej zaprzestano finansowania Straży Miejskiej z funduszu korkowego;
• w Kędzierzynie-Koźlu „odzyskano” 300 tys. zł, którymi wcześniej zasilano budżet ogólny miasta.

Więcej informacji o korkowym, a także monitoringu można znaleźć w portalu o kontroli społecznej WatchDog.

Źródło: www.watchdog.org.pl