W piątek, 25 września, odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Energii, Klimatu i Środowiska Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

O nowelizacji Prawa ochrony środowiska

W porządku obrad znalazł się zaktualizowany projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (UC99).

W propozycjach aktu znajdują się: wprowadzenie obowiązku wykonania analizy w celu określenia najostrzejszych możliwych do osiągnięcia granicznych wielkości emisyjnych (BAT AELs); doprecyzowanie w zakresie obowiązkowych elementów metodyki oceny zasadności udzielania odstępstw od BAT AELs; ocena wpływu udzielonych odstępstw od BAT AELs na stan środowiska; wprowadzenie wiążących poziomów efektywności środowiskowej (BAT AEPL); utworzenie przepisów umożliwiających wdrożenie elektronicznego systemu pozwoleń zintegrowanych; doprecyzowanie wymagań w zakresie obowiązkowego systemu zarządzania środowiskowego (EMS); zapewnienie udziału społeczeństwa także w postępowaniach związanych z dostosowaniem do Konkluzji BAT; stworzenie obywatelom, którzy odnieśli uszczerbek na zdrowiu w związku z nieprawidłową eksploatacją instalacji przemysłowej, możliwości wnioskowania o odszkodowania; uszczegółowienie przepisów dotyczących sankcji i kar; objęcie obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego nowych rodzajów instalacji: m.in. do wytwarzania baterii oraz wydobycia rud metali takich jak: boksyt, chrom, kobalt, miedź, złoto, żelazo, ołów, lit, mangan, nikiel, pallad, platyna, cyna, wolfram i cynk.
Wymogiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego objęte zostaną również instalacje, które mogły już posiadać takie decyzje z uwagi na powiązanie technologiczne z innymi rodzajami instalacji, np. walcowanie zimne, prasy kuźnicze o sile nacisku przekraczającej 30 meganiutonów czy wykańczanie włókien; wprowadzenie złagodzonego, w zakresie obciążeń administracyjnych, systemu regulacji dla instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń umożliwiającego np. objęcie tego rodzaju instalacji obowiązkiem zgłoszenia przy jednoczesnym określeniu ambitnych i spójnych z Konkluzjami BAT wymagań z zakresu ochrony środowiska; zapewnienie możliwości szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych/ siły wyższej oraz doprecyzowanie zasad identyfikacji zanieczyszczeń, emisję których należy regulować w pozwoleniu zintegrowanym oraz doprecyzowanie definicji zanieczyszczenia poprzez dodanie odniesienia do odorów.

Uwagi do projektu zgłosiło kilka korporacji samorządowych, w tym Związek Powiatów Polskich. Zostały one częściowo przyjęte, a częściowo odrzucone.

– Z punktu widzenia samorządów uwzględniliśmy wiele uwag dotyczących samej procedury oceny wniosku i uwzględniania pewnych nowych elementów w pozwoleniu zintegrowanym, gdyż tutaj zwracano uwagę, że te organy mogą nie mieć wiedzy, informacji na temat tego, jak np. pewne nowe elementy w pozwoleniu zawrzeć. Zostało to uzupełnione albo poprzez wskazanie na prowadzącego instalację, który powinien takie informacje organom przekazać, bądź odniesienie do innych przepisów, np. ustawy – Prawo wodne w zakresie ochrony stref ujęć wody pitnej – mówił przedstawiciel strony rządowej. – Drugą taką istotną zmianą było to, że pierwotnie projekt zakładał też doregulowanie czy może zmianę zapisów kompetencyjnych organów, kompetencji w zakresie przede wszystkim wydawania pozwoleń zintegrowanych i odejście od tego schematu, który obecnie opiera się na przedsięwzięciach i rozporządzeniu o podziale przedsięwzięć, gdyż pozwolenia zintegrowane i przedsięwzięcia nie zawsze do siebie pasują. Natomiast tutaj otrzymaliśmy niejako dwie grupy uwag, które szły trochę w osobnych kierunkach. Otóż, pierwotnie nasz projekt zakładał, żeby uregulować tylko kwestie dotyczące kompetencji w zakresie pozwoleń zintegrowanych i to jak gdyby był ten jeden pakiet. Natomiast pojawiały się też uwagi mówiące, że taki podział, gdzie będziemy mieć kompetencje uregulowane w jeden sposób w zakresie pozwoleń zintegrowanych, a w inny sposób w zakresie pozostałych decyzji emisyjnych, mając też na uwadze to, że czasem pozwolenie zintegrowane może zastępować pozwolenie sektorowe, może wprowadzić pewne zamieszanie. I tutaj patrząc na te propozycje i uwagi, finalnie, zdecydowaliśmy się zrezygnować w ogóle z tej zmiany, gdyż to nie jest zmiana wynikająca wprost z dyrektywy, natomiast „rozsupłanie” tego problemu zajęłoby na pewno dużo czasu. Natomiast, terminy nas gonią, więc tej zmiany po prostu w tej nowelizacji nie będzie. Ona skupi się w zasadzie tylko i wyłącznie na tym, co wynika z samej dyrektywy o emisjach przemysłowych.

Na pytanie ZPP czy prace nt. skonkretyzowania odpowiedzialności organów w zakresie pozwoleń zintegrowanych będą kontynuowane, przedstawiciel resortu odpowiedział, że tak, ale w ramach innego projektu.

Ze względu na zbyt krótki czas na zapoznanie się z najnowszą wersją projektu, Zespół nie wydał rekomendacji co do opinii. Zaproponował jednak wystosowanie wniosku do KWRiST o upoważnienie go do wydania opinii wiążącej.

Pozytywne rekomendacje

Zespół zarekomendował opinie pozytywne do następujących projektów:

• projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla poszczególnych typów podziemnych składowisk odpadów, a także zakresu, sposobu i warunków prowadzenia monitoringu tych składowisk (WPL 1268) – rozporządzenie wydawane jest ze względu na zmianę podstawy prawnej; ponadto, doprecyzowuje i uaktualnia istniejące regulacje; co do zasady brzmienie przepisów obowiązujących dotychczas pozostaje bez zmian;
• projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie wyrażenia zgody na przekazanie Komisji Europejskiej dokumentu „Lista zmian w sieci obszarów Natura 2000” – zawiera listę obszarów Natura2000, których zmieniła się powierzchnia;
• pakietu projektów rozporządzeń Ministra Klimatu i Środowiska zmieniających rozporządzenia w sprawie specjalnych obszarów ochrony siedlisk (transza 7-ZM) (Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska):
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Bory Bagienne nad Bukową (PLH180048);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Wiązogóra (PLH320066) ;
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Bukowy Las Górki (PLH320062);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Karsibórz Świdwiński (PLH320043);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolina Płoni i Jezioro Miedwie (PLH320006);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Radomno (PLH280035);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Welska (PLH280014);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Jezioro Karaś (PLH280003);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Doliny Brdy i Chociny (PLH220058);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Zapceńska (PLH220057);
  • projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego  rozporządzenie w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja w Ujściu Wisły (PLH220044).

Inne sprawy

W porządku obrad znalazł się projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie katalogu odpadów (WPL 1288), którego celem jest dostosowanie krajowego katalogu odpadów do decyzji delegowanej Komisji (UE) 2025/934 z dnia 5 marca 2025 r. 2000/532/WE w odniesieniu do aktualizacji wykazu odpadów w zakresie odpadów z bateriami.

Zespół nie wydał rekomendacji co do opinii, ponieważ akt był na etapie konsultacji, a  Związek Województw RP potrzebował dodatkowego czasu na zapoznanie się z odpowiedziami na swoje uwagi. Związek Powiatów Polskich nie zgłaszał uwag do projektu.

W sprawach różnych Związek Powiatów Polskich po raz kolejny poprosił o odpowiedź na pytanie, czy powiaty mogą być członkami spółdzielni energetycznych.

Unia Miasteczek Polskich zawnioskowała z kolei o informację na temat aktualnego stanu spraw związanych z obszarami przyspieszonego rozwoju.