Ministerstwo Infrastruktury, we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji, przedstawiło projekt ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Celem projektowanych zmian ma być wzmocnienie i przyspieszenie procesu cyfrowego zarządzania ruchem drogowym i mobilnością, zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz zapewnienie dostępności danych niezbędnych do świadczenia usług informacji o podróżach multimodalnych.
Projekt stanowi element implementacji znowelizowanej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2661 w sprawie inteligentnych systemów transportowych (ITS), która modyfikuje dotychczasowe ramy prawne wdrażania usług ITS w Unii Europejskiej. Wraz z dyrektywą ITS projekt uwzględnia również szereg rozporządzeń delegowanych Komisji Europejskiej, regulujących m.in. usługi informacji o bezpiecznych parkingach, powszechne informacje o ruchu związane z bezpieczeństwem drogowym, usługi informacji o ruchu w czasie rzeczywistym oraz usługi informacji o podróżach multimodalnych.
Według autorów projektu, jednym z głównych problemów obecnego systemu jest brak wystandaryzowanych, odczytywalnych maszynowo danych oraz niewystarczająca synchronizacja usług ITS, w szczególności na sieci dróg krajowych należących do transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T. Braki te utrudniają zarówno zarządzanie ruchem, jak i rozwój nowoczesnych usług informacyjnych dla kierowców i pasażerów. Projektowane przepisy mają natomiast wprowadzać obowiązek stopniowej cyfryzacji tzw. informacji podstawowych oraz ich publikacji za pośrednictwem krajowych punktów dostępu do danych (KPD). Cyfryzacja ma obejmować dane dotyczące warunków ruchu drogowego, zdarzeń związanych z bezpieczeństwem, infrastruktury transportowej oraz informacji pasażerskiej, w tym danych o przystankach komunikacyjnych, dworcach i rozkładach jazdy.
W Polsce funkcjonują obecnie dwa KPD. Pierwszy z nich – KPD GDDKiA – prowadzony jest przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i dotyczy danych o warunkach ruchu na drogach krajowych. Drugi – KPD MMTIS – służy gromadzeniu danych na potrzeby multimodalnych usług informacji o podróżach i obejmuje informacje pozostające w dyspozycji organizatorów i operatorów publicznego transportu zbiorowego. Projekt ustawy przewiduje dalszy rozwój obu punktów dostępu, w tym rozszerzenie zakresu gromadzonych danych oraz zwiększenie liczby podmiotów zobowiązanych do ich udostępniania.
Istotnym elementem projektowanych zmian ma być wprowadzenie jednoznacznych obowiązków w zakresie przekazywania danych do KPD. W szczególności dotyczy to samorządowych zarządców dróg w miastach położonych w węzłach miejskich sieci TEN-T, którzy mają zostać zobowiązani do dostarczania danych do KPD GDDKiA. Rozwiązanie to ma umożliwić spójne zarządzanie ruchem na całej sieci objętej dyrektywą ITS.
Projekt reguluje również kwestie oceny zgodności danych i usług ITS z wymaganiami określonymi w przepisach unijnych. W tym zakresie przewiduje się wyznaczenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego jako organu właściwego do przeprowadzania oceny zgodności zarówno w odniesieniu do KPD GDDKiA, jak i KPD MMTIS.
Równolegle projekt zakłada nowelizację ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, w celu stworzenia podstaw prawnych do utworzenia ogólnopolskiego rejestru przystanków komunikacyjnych i dworców oraz centralnej bazy rozkładów jazdy w formatach nadających się do odczytu maszynowego. Dane te mają uwzględniać także informacje o dostępności infrastruktury transportowej dla wszystkich pasażerów.
Efektem planowanych zmian ma być stworzenie spójnych ram prawnych dla cyfryzacji informacji drogowej i pasażerskiej, poprawa jakości i dostępności danych oraz zapewnienie zgodności krajowych rozwiązań z wymaganiami prawa Unii Europejskiej.
Z treścią projektu można zapoznać się pod linkiem: legislacja.gov.pl
