Czy stacja kontroli pojazdów może pobierać za wykonanie badania technicznego pojazdu opłatę niższą niż wynikająca z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 roku w sprawie wysokości opłat związanych z prowadzeniem stacji kontroli pojazdów oraz przeprowadzaniem badań technicznych pojazdów?
Odpowiedź: Nie, opłaty ustalone w przywołanym rozporządzeniu mają charakter sztywny, co oznacza że nie mogą być ani podwyższane, ani obniżane przez prowadzących stacje kontroli pojazdów.
Uzasadnienie: Wątpliwość wyrażona w zadanym pytaniu jest konsekwencją specyficznego umocowania osób prowadzących stacje kontroli pojazdów. Z jednej strony prowadzenie stacji kontroli pojazdów zostało uznane za regulowaną działalność gospodarczą, z czym powinna się wiązać odpowiednia doza swobody w podejmowaniu przez przedsiębiorcę działań, w szczególności w zakresie ustalania wysokości odpłatności za świadczone przez siebie usługi. Z drugiej strony prawodawca w sposób bardzo ścisły określił tryb działania owych przedsiębiorców. Jest to motywowane faktem, że przeprowadzanie badań technicznych pojazdów i związane z tym czynności są uznawane za wykonywanie administracji publicznej.
Art. 83 ust. 1 Prawa o ruchu drogowy wskazuje, że badanie techniczne jest przeprowadzane na koszt właściciela lub posiadacza pojazdu. Przepis ten potwierdza zatem odpłatność przeprowadzanych badań. Art. 84a ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa o ruchu drogowym przyznaje ministrowi właściwemu do spraw transportu prawo określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za przeprowadzenie badań technicznych. Na podstawie tak sformułowanej delegacji ustawowej należy wyciągnąć dwa istotne wnioski:
- użycie określenia „opłata” sugeruje, że uiszczane środki nie mają charakteru ceny rozumianej jako wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (por. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 roku ocenach). Właściciel pojazdu nie uiszcza zatem ekwiwalentnej kwoty za wyświadczoną mu usługę, lecz raczej opłatę o genezie publicznoprawnej;
- minister został upoważniony do ustalenia opłat, nie zaś ich poziomu minimalnego, czy maksymalnego.
Treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2004 roku w sprawie wysokości opłat związanych z prowadzeniem stacji kontroli pojazdów oraz przeprowadzaniem badań technicznych pojazdów jednoznacznie przesądza, że podane tam stawki opłaty są sztywne. Na potwierdzenie tej tezy warto przytoczyć §3 przedmiotowego rozporządzenia, z którego wynika że „za przeprowadzenie badań technicznych pojazdów pobiera się opłaty w wysokości określonej w tabeli opłat” (stanowiącej załącznik do rozporządzenia). Pobiera się w określonej tam wysokości, zatem ani niższej, ani wyższej.
W świetle powyższego udzielono o odpowiedzi jak na wstępie.