WSA: Przeniesienie niepublicznego przedszkola do gminy innej niż wypłacająca dotacje na jego działalność powinno skutkować wykreśleniem placówki z dotychczasowej ewidencji. Zwrot dotacji dotyczy także przypadku niezgłoszenia zmiany lokalizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał wyrok w przedmiocie zwrotu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji oświatowej dla niepublicznego przedszkola. Orzeczenie w sprawie często rozpoznawanej przez sądy administracyjne dotyczyło tym razem zgodności praktyki działania przedszkola z informacjami ujętymi w rejestrze - wskazując na to, jak duże znaczenie ma prowadzenie działalności w miejscu zgłoszonym do odpowiedniej ewidencji.
Przeprowadzka niewidoczna w ewidencji
Sprawa, która trafiła na wokandę wrocławskiego sądu administracyjnego, została zainicjowana skargą fundacji prowadzącej niepubliczne przedszkole. Skarga dotyczyła decyzji samorządowego kolegium odwoławczego utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję wójta gminy, który zobowiązał fundację do zwrotu dotacji w kwocie określonej jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Jak wynika z akt sprawy, główną przyczyną wydania takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że fundacja wynajmuje pomieszczenia poza terenem gminy, w której zgodnie z danymi w ewidencji prowadzi swoją działalność. Jak zauważył organ I i II instancji, fundacja nie wnioskowała o zmianę danych w rejestrze, wskutek czego doszło do naruszenia art. 168 ust. 13 ustawy - Prawo oświatowe (P.oś.). Przepis ten zobowiązuje osobę prowadzącą niepubliczną placówkę do zgłaszania prowadzącej ewidencję jednostce samorządu terytorialnego zmian w danych powstałych po dokonaniu wpisu. Rozliczenie w ramach otrzymanej dotacji oświatowej wydatków na wynajem pomieszczeń w lokalizacjach poza obszarem gminy zostało natomiast potraktowane jako naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (u.f.z.o.). Przepis ten ustanawia katalog zadań, jakie mogą być finansowane z dotacji. Kolegium stwierdziło w tym kontekście, że nawet w sytuacji hipotetycznego zgłoszenia zmiany lokalizacji prowadzenia zajęć, fundacja spotkałaby się z odmową. Dodatkowe miejsca, w których przedszkole prowadziło swoją działalność, znajdowały się bowiem na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego niż ta dokonująca wpisu do ewidencji i udzielająca dotacji.
Gdzie jest prowadzona działalność niepublicznego przedszkola? Pytanie o fundamentalnym znaczeniu dla gminy dotującej
Pomimo wniesienia skargi, w której prowadząca przedszkole fundacja zarzuciła brak jednoznacznych dowodów na wyposażenie dodatkowych pomieszczeń ze środków dotacji, Sąd nie uwzględnił jej stanowiska. Swoje rozważania w tym przedmiocie rozpoczął od zdefiniowania dotacji wykorzystywanych niezgodnie z przeznaczeniem. Przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta udzielonych mu środków w całości bądź w części na realizację zadań lub celów innych niż określone w umowie dotacyjnej lub przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Stosownie do przywołanego art. 35 ust. 1 i ust. 2 u.f.z.o. wydatki na prowadzenie szkoły czy przedszkola mogą być natomiast finansowane z dotacji tylko wówczas, gdy służą kształceniu wychowaniu lub opiece w związku z realizacją bieżących zadań danej placówki. Niezależnie od tej zasady Sąd, dokonując wykładni przepisów P.oś., uznał rozliczenie z tej dotacji wydatków związanych z wynajmem lokali na prowadzenie zajęć w innej gminie za niedopuszczalne.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd zwrócił uwagę na art. 168 ust. 1 P.oś., który uzależnia prawo otrzymywania tego rodzaju dotacji oświatowej od posiadania statusu niepublicznej placówki. To z kolei wymaga dokonania stosownego zgłoszenia i wpisania placówki do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Dalej, w art. 168 ust. 4 pkt 3 lit. d zastrzeżono, że podmiot prowadzący daną placówkę dokonując zgłoszenia wskazuje adres jej siedziby, a także innych lokalizacji prowadzenia zajęć. Przepis wyraźnie wskazuje, że lokalizacje te muszą być położone na terenie tej samej jednostki samorządu terytorialnego.
Dane w ewidencji - koniecznie aktualne
W opisywanej sprawie fundacja prowadząca niepubliczne przedszkole popełniła zatem dwa istotne błędy. Po pierwsze, zaniechała obowiązku poinformowania organu o zmianie lokalizacji organizowania zajęć, co łączy się z obowiązkiem dostarczenia informacji o bezpiecznych i higienicznych warunkach, jakie muszą być zapewnione. Po drugie, niejako wyprowadzając obszar działalności przedszkola poza granice jednostki dotującej, utraciła możliwość korzystania z wypłacanych przez nią dotacji. Sąd wskazał, że przeniesienie placówki do innej gminy powinno skutkować wykreśleniem jej z ewidencji i wpisaniem do rejestru prowadzonego przez organ gminy właściwej dla nowej lokalizacji. W przypadku, gdy zmiana miejsca działalności lub rozszerzenie jej o nowe lokalizacje następuje w granicach tej samej jednostki samorządu terytorialnego, podmiot prowadzący nie jest pozbawiany prawa do pobierania dotacji. Warunkiem jest jednak spełnienie przez ten podmiot obowiązków określonych w art. 168 ust. 13 P.oś., czyli zgłoszenie zmian w terminie 14 dni.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę. Utrzymując w mocy wcześniejszą decyzję samorządowego kolegium odwoławczego, zwrócił uwagę na to, jak duże znaczenie z perspektywy podmiotu prowadzącego niepubliczne przedszkole ma zgodność miejsca faktycznej działalności z lokalizacją wskazaną w ewidencji. Niezgłoszenie zmian, podobnie jak przeniesienie działalności na obszar innej jednostki samorządu terytorialnego, to w pełni uzasadniony prawnie powód do uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 30 lipca 2026 r. (sygn. III SA/Wr 26/26) - orzeczenie nieprawomocne
Źródło: CBOSA
