Wojewoda: ustawa o systemie oświaty nie daje podstaw do uzależnienia prawa skorzystania przez ucznia ze stypendium od jego oceny z zachowania.
Wojewoda Zachodniopomorski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, poprzez które po raz kolejny możemy przekonać się o tym, jakie błędy są najczęściej popełniane przy okazji ustanawiania programów wsparcia szczególnie zdolnych uczniów szkół prowadzonych przez samorządy. Prawo do tworzenia programów stypendialnych, wywodzone z art. 90t ust. 1, niejednokrotnie jest nadużywane poprzez przekroczenie zakresu wynikających z ustawy uprawnień, czy niedochowanie innych wymogów formalnych.
W tym przypadku jednak można było odnieść wrażenie, że intencja uchwałodawcy była słuszna. W treści przygotowanej przez radę gminy uchwały w sprawie wspierania zdolnych uczniów znalazły się informacje o wymaganiach stawianych uczniom - kandydatom do stypendium. W opinii organu, oprócz wysokich wyników w nauce, mieli również odznaczać się zasługującym na szczególną pochwałę zachowaniem. Niezależnie od ocen z poszczególnych przedmiotów szkolnych i innych osiągnięć na niwie naukowej czy sportowej, prawo otrzymania nagrody miało przysługiwać tylko młodzieży z wzorową lub bardzo dobrą oceną ze sprawowania.
Takie zastrzeżenie nie znajduje jednak oparcia w żadnym z przepisów ustawy o systemie oświaty ani innych aktów prawnych. Organy jednostek samorządu terytorialnego nie zostały upoważnione do wprowadzania dodatkowych kryteriów i warunków, które nie odzwierciedlają bezpośrednio osiągnięć ucznia w nauce. Nie ma zatem możliwości uzależnienia przyznania nagrody od okoliczności niezwiązanych z takimi osiągnięciami czy umiejętnościami. Powołując się na orzecznictwo, tj. wyrok WSA w Olsztynie (sygn. II SA/Ol 486/20), Wojewoda przypomniał, że zakres spraw przekazanych do uregulowania na podstawie art. 90t ust. 4 ustawy, jest katalogiem zamkniętym, co wyklucza jakiekolwiek domysły co do możliwości wskazywania na inne warunki.
Tym samym, jedynym warunkiem uzyskania pomocy przez uzdolnionego ucznia, jest posiadanie konkretnych wyników w nauce i osiągnięć, bez uwzględnienia oceny z zachowania. Szczęśliwie najczęściej i tak odpowiednie sprawowanie idzie w parze z dobrymi ocenami dotyczącymi innych spraw.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z 3 czerwca 2025 r. (sygn. P-1.4131.185.2025.AS)
