3 września 2026 r. sejmowa Komisja Infrastruktury wysłuchała informacji Prezesa Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii na temat narzędzi wspierania procesów decyzyjnych w zakresie wykorzystania danych przestrzennych. Posiedzenie miało charakter prezentacyjny — Główny Geodeta Kraju Andrzej Żylis przedstawił, jakimi narzędziami i rozwiązaniami dysponuje GUGiK oraz jakimi materiałami zarządza i gospodaruje.

GGK podkreślił, że dane przestrzenne zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym (PZGiK) spełniają niebagatelną rolę i stanowią de facto ogromną wiedzę, bez której niemożliwe jest wydawanie jakichkolwiek decyzji politycznych ani administrowanie krajem. Omówiono podział PZGiK na trzy sektory: powiatowy, wojewódzki i centralny, przy jednoczesnym wskazaniu, iż w zasobie centralnym gromadzone są zobrazowania lotnicze, zobrazowania satelitarne, ortofotomapy oraz dane ogólnogeograficzne.

Celem wystąpienia było przedstawienie sposobów wykorzystywania danych zgromadzonych w PZGiK pod kątem bezpieczeństwa państwa i prawidłowego zarządzania nim. Zapowiedziano prezentację w czasie rzeczywistym — skąd dane można pobrać, gdzie je zobaczyć i jak je wykorzystać.

Główny Geodeta Kraju poinformował także, że GUGiK bierze obecnie udział w projekcie z Państwowym Instytutem Badawczym – Instytutem Łączności, mającym za zadanie wykrywanie, badanie i diagnozowanie zakłóceń sygnałów GNSS, co wynika z obecnego geopolitycznego zagrożenia państwa w kontekście funkcjonowania sygnałów satelitarnych.

Prezentacja funkcjonalności Geoportalu

Zastępca Głównego Geodety Kraju - Anna Bober przedstawiła funkcjonalności portalu geoportal.gov.pl. Zaprezentowała rejestry publiczne prowadzone w ramach PZGiK, sposób przeglądania i pobierania danych oraz katalog usług portalu.

Szczegółowo omówiono zakładkę „Pobierz dane”, zawierającą wszystkie informacje, jakie przeciętny obywatel może pozyskać dla swojej nieruchomości lub obszaru. Podkreślono, że są one udostępniane nieodpłatnie, a jako pierwszy przykład wskazano dane wysokościowe.

Następnie zaprezentowano moduł „Geodezja i kartografia” oraz sposoby wykorzystania zawartych w nim danych pochodzących m.in. z Ewidencji Gruntów i Budynków, BDOT500 czy sieci uzbrojenia terenu — przykładowo przy gromadzeniu informacji przed zakupem domu. Dane dostępne są w różnych skalach i pozwalają na przedstawienie materiałów archiwalnych. Wskazano również możliwość sprawdzenia danych zawartych w Rejestrze Cen Nieruchomości, prowadzonym przez starostów, w odniesieniu do cen transakcyjnych działek, budynków i lokali. Przedstawiono także funkcjonalności narzędzia „Moduł analiz cen”.

Zastępca GGK omówiła również sposobność wykorzystania danych portalu w zakresie zagospodarowania terenu — przedstawiono gminy, które uchwaliły już plany ogólne oraz przykładowe informacje wynikające z nich dla poszczególnych obszarów.

Odrębną część poświęcono modułowi „Zarządzanie kryzysowe” i danym pozyskiwanym w czasie rzeczywistym, istotnym z punktu widzenia zarządzania kryzysowego. Szczególną uwagę zwrócono na możliwość wyszukania najbliższych miejsc schronienia oraz tras do nich w razie wystąpienia sytuacji alarmowej.

Omówiono również moduł „IoT” (ang. Internet of Things), w ramach którego wyświetlono przykładowe dane pomiarowe Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej — zarówno aktualne, jak i prognozowane. Wskazano, że analogiczne dane gromadzone są w ramach funkcjonowania NFZ i na bieżąco aktualizowane.

Anna Bober zaprezentowała ponadto serwis rtgms.pl, gromadzący informacje o aktualnych zakłóceniach sygnałów GNSS. Analizy wykonywane są na stacjach GUGiK, wykorzystywanych także do precyzyjnych pomiarów geodezyjnych oraz w rolnictwie. Obecnie podpięta jest część stacji, tak aby zabezpieczyć i weryfikować zagrożenia na granicy północno-wschodniej. Zakłócenia weryfikowane są na trzech poziomach — wysokim, średnim i niskim — różniących się poziomem szczegółowości zbieranych danych.

Pytanie o standaryzację oprogramowania w PODGiK

Poseł Tadeusz Chrzan wskazał, że geoportal zasilany jest przede wszystkim danymi gromadzonymi w powiatowych ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, przy czym wiele z tych ośrodków pracuje obecnie na różnych oprogramowaniach. Skierował do Głównego Geodety Kraju pytanie, czy GUGiK dostrzega potrzebę stworzenia jednego wspólnego oprogramowania i dokonania standaryzacji w tym zakresie. Podkreślił, że takie rozwiązanie ułatwiłoby funkcjonowanie samorządów oraz ładowanie baz na najniższym poziomie i w związku z tym powinno zostać sfinansowane ze środków GUGiK, aby nie obciążać budżetów samorządów.

GGK odpowiedział, że istnieje zasadnicza potrzeba coraz większej standaryzacji przepływu danych między systemami — zarówno poprzez jeden system, jak i poprzez standaryzację wymiany między różnymi systemami. Wskazał, że do takiego efektu można dojść przez wprowadzenie systemu pozwalającego w sposób jednolity prowadzić różne bazy danych, co jednak wiąże się z istotnymi obciążeniami finansowymi.

Z przebiegiem Komisji można zapoznać się tutaj