Podczas majowej sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów przywódcy samorządowi przyjęli opinię dotyczącą planowanego przez Komisję Europejską uproszczenia przepisów środowiskowych w ramach tzw. pakietu Environmental Omnibus. W dokumencie podkreślono, że uproszczenie regulacji i ograniczanie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw nie może odbywać się kosztem ochrony środowiska ani prowadzić do przenoszenia odpowiedzialności administracyjnej, finansowej i egzekucyjnej na władze lokalne i regionalne bez odpowiednich środków wsparcia.
Europejski Komitet Regionów wyraził obawy, że część proponowanych zmian może skutkować obniżeniem standardów środowiskowych. Samorządowcy podkreślili, że Unia Europejska powinna pozostać wierna ambitnym celom osiągnięcia zerowego poziomu zanieczyszczeń.
W opinii opracowanej przez Nadię Pellefigue, wiceprzewodniczącą Regionu Oksytanii, zaznaczono, że działania upraszczające nie mogą utrudniać realizacji celów środowiskowych UE ani generować dodatkowych kosztów dla władz lokalnych i regionalnych. Wskazano również, że wszelkie nowe obowiązki nakładane na samorządy powinny być powiązane z odpowiednim wsparciem finansowym, technicznym i administracyjnym, szczególnie dla mniejszych gmin dysponujących ograniczonymi zasobami.
Komitet Regionów podkreślił konieczność utrzymania wysokich standardów w zakresie polityki chemicznej, kontroli zanieczyszczeń, ochrony bioróżnorodności, gospodarki odpadami oraz emisji przemysłowych. W opinii zaznaczono także, że wszelkie środki upraszczające muszą respektować zasadę „nie czyń znaczącej szkody” oraz pozostawać zgodne z zasadami ostrożności, działań zapobiegawczych, usuwania szkód u źródła i zasadą „zanieczyszczający płaci”.
Przywódcy regionalni i lokalni skrytykowali również sposób procedowania pakietu omnibusowego przez Komisję Europejską. Wskazali, że łączenie wielu zmian legislacyjnych w jednym pakiecie odbywa się bez odrębnych ocen skutków i przy bardzo ograniczonych konsultacjach. W opinii podkreślono, że pewność prawa i wiarygodność środowiskowa są warunkami konkurencyjności, dlatego przed ponownym otwieraniem niedawno zrewidowanych dyrektyw konieczna jest ocena skutków wcześniej przyjętych zmian.
Komitet Regionów wyraził także obawy dotyczące zgodności proponowanych rozwiązań z zasadą proporcjonalności, zwłaszcza w sytuacji, gdy uproszczenia mogłyby prowadzić do przenoszenia dodatkowych obciążeń administracyjnych, finansowych lub egzekucyjnych na samorządy.
W opinii poparto działania na rzecz szybszych i bardziej przewidywalnych procedur wydawania pozwoleń, jednocześnie zaznaczając, że przyspieszenie procedur nie może odbywać się kosztem jakości. Samorządowcy wskazali, że jednolite terminy dotyczące ocen środowiskowych nie uwzględniają różnorodności potencjału administracyjnego i warunków lokalnych w państwach członkowskich. Zaznaczono również sprzeciw wobec ograniczania dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz wobec wprowadzania zmian dotyczących gatunków chronionych w ramach procedury omnibusowej.
Europejski Komitet Regionów ostrzegł ponadto przed planami uchylenia lub zawieszenia bazy danych SCIP oraz obowiązków dotyczących informacji o substancjach niebezpiecznych, dopóki na poziomie całej UE nie zacznie funkcjonować w pełni interoperacyjny system cyfrowego paszportu produktu zapewniający odpowiedni poziom identyfikowalności i możliwości egzekwowania przepisów.
„Uproszczenie jest konieczne, ale nie może odbywać się kosztem ochrony środowiska ani pewności prawa. Jeśli prowadzi do przenoszenia kosztów i odpowiedzialności na miasta i regiony, nie jest uproszczeniem” – podkreśliła sprawozdawczyni opinii Nadia Pellefigue, wiceprzewodnicząca Regionu Oksytanii.
