Zmiany klimatu coraz wyraźniej wpływają na funkcjonowanie miast, ujawniając słabości tradycyjnej infrastruktury i zmuszając samorządy do poszukiwania nowych rozwiązań. Intensywne opady, okresowe podtopienia i gwałtowne zjawiska pogodowe stają się codziennym wyzwaniem dla administracji miejskich oraz mieszkańców. W odpowiedzi na te problemy Zielona Góra rozpoczyna kolejną dużą inwestycję związaną z uporządkowaniem gospodarki wodami opadowymi, której celem jest zwiększenie odporności miasta na skutki zmian klimatu oraz poprawa bezpieczeństwa.
Projekt uzyskał znaczące wsparcie finansowe ze środków europejskich w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. Całkowity koszt przedsięwzięcia przekracza 115 mln zł, z czego ponad 78 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. Inwestycja realizowana jest w ramach działania ukierunkowanego na adaptację terenów zurbanizowanych do zmian klimatu.
Drugi etap projektu porządkowania gospodarki wodami opadowymi obejmuje zarówno rozbudowę, jak i modernizację kluczowych elementów miejskiej infrastruktury. Zaplanowano budowę blisko 3 km nowej kanalizacji deszczowej oraz modernizację niemal 5 km istniejącej sieci. Takie działania mają zwiększyć przepustowość systemu odprowadzania wód opadowych i ograniczyć ryzyko lokalnych podtopień, które w ostatnich latach coraz częściej dotykają zurbanizowane obszary.
Równolegle realizowane będą inwestycje w tzw. zieloną infrastrukturę, która odgrywa coraz większą rolę w adaptacji miast do zmieniających się warunków klimatycznych. Nowe i zmodernizowane tereny zielone o łącznej powierzchni 3,35 ha wspierać będą naturalną retencję wód opadowych. Łączna pojemność obiektów małej retencji sięgnie blisko 2 430 m³, co pozwoli czasowo zatrzymać wodę w krajobrazie miejskim i stopniowo ją odprowadzać lub wykorzystywać.
Kluczowym efektem projektu ma być poprawa bezpieczeństwa mieszkańców. Dzięki inwestycji niemal 15 tys. osób zyska dostęp do nowej lub udoskonalonej zielonej infrastruktury, a 328 mieszkańców odniesie bezpośrednie korzyści z rozwiązań chroniących przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych. Ograniczenie ryzyka podtopień to nie tylko mniejsze straty materialne, lecz także większe poczucie stabilności i komfortu życia w mieście.
Zielona infrastruktura pełni jednak znacznie szerszą funkcję niż tylko techniczną. Poprawa mikroklimatu, zwiększenie powierzchni biologicznie czynnych oraz rozwój przestrzeni o funkcjach przyrodniczych i rekreacyjnych wpływają pozytywnie na zdrowie mieszkańców i estetykę miasta. Zieleń miejska sprzyja obniżeniu temperatury w czasie upałów, poprawia jakość powietrza i tworzy atrakcyjne miejsca wypoczynku.
Realizowany projekt wpisuje się w szerszy trend przestawiania się miast z reagowania na skutki kryzysów klimatycznych na ich wcześniejszą prewencję. Zamiast doraźnych napraw coraz większy nacisk kładzie się na systemowe rozwiązania, które łączą infrastrukturę techniczną z przyrodniczą. Takie podejście pozwala nie tylko skuteczniej zarządzać wodami opadowymi, ale także wzmacnia odporność miasta w długiej perspektywie.
Zielona Góra, inwestując w nowoczesne systemy retencji i kanalizacji deszczowej, pokazuje, że adaptacja do zmian klimatu może jednocześnie poprawiać bezpieczeństwo, jakość życia oraz funkcjonowanie przestrzeni miejskiej. To przykład działań, które coraz częściej stają się standardem w myśleniu o rozwoju miast w warunkach zmieniającego się klimatu.
Źródło: NFOŚiGW