Do 1 kwietnia br. trwa nabór wniosków do prestiżowych konkursów Komisji Europejskiej wyróżniających najbardziej ekologiczne miasta Europy. Do zdobycia: tytuł, wsparcie finansowe i międzynarodowe uznanie.
Komisja Europejska prowadzi nabór aplikacji do dwóch kluczowych konkursów dla miast europejskich: European Green Capital Award (EGC) oraz European Green Leaf Award (EGL) na rok 2028. Polskie samorządy mają czas do 1 kwietnia 2026 r., aby zgłosić swój udział w rywalizacji o tytuły przyznawane miastom najbardziej zaangażowanym w walkę z kryzysem klimatycznym i ochronę środowiska.
Dwa konkursy, różne kategorie miast
Komisja Europejska oferuje możliwość wyróżnienia zarówno dużym, jak i mniejszym ośrodkom miejskim. European Green Capital Award przeznaczony jest dla miast liczących powyżej 100 tys. mieszkańców – w tej kategorii wybierane jest jedno miasto zwycięskie. Z kolei European Green Leaf Award skierowany jest do mniejszych miast i gmin liczących od 20 tys. mieszkańców wzwyż. W tym konkursie tytuł może zdobyć maksymalnie dwóch laureatów rocznie.
Do zdobycia: prestiż i konkretne wsparcie finansowe
Zwycięzcy obu konkursów otrzymują nie tylko tytuł o międzynarodowym prestiżu, ale także realne wsparcie finansowe na realizację działań proekologicznych. European Green Capital może liczyć na 600 tys. euro, a każdy z laureatów European Green Leaf – na 200 tys. euro. Środki te przeznaczone są na realizację projektów środowiskowych w roku obowiązywania tytułu.
- Dostęp do większej liczby terenów zielonych, lepsza jakość powietrza, mniej hałasu i odpadów oraz czysta woda są niezbędne dla naszego zdrowia, biznesu i środowiska. W erze zmian klimatycznych miasta muszą być także przygotowane na takie wyzwania jak stres cieplny i powodzie - podkreślała komisarz Jessika Roswall podczas ogłoszenia naboru 8 grudnia 2025 r. na Water Resilience Forum.
Siedem wskaźników, kompleksowa ocena
Miasta biorące udział w konkursie będą oceniane przez panel niezależnych ekspertów ds. zrównoważonego rozwoju miejskiego. Ocena obejmuje siedem kluczowych obszarów:
- Jakość powietrza
- Zasoby wodne
- Różnorodność biologiczna, tereny zielone i zrównoważone użytkowanie gruntów
- Gospodarka odpadami i gospodarka cyrkularna
- Hałas
- Łagodzenie zmian klimatu (w tym efektywność energetyczna)
- Adaptacja do zmian klimatu
Co istotne – każde miasto aplikujące otrzyma szczegółową, indywidualną ocenę swojej sytuacji środowiskowej przygotowaną przez ekspertów. To bezpłatny audyt, który może być cennym narzędziem do planowania przyszłych strategii, nawet jeśli miasto nie wejdzie do finału.
Harmonogram konkursu
Miasta zainteresowane udziałem w konkursie muszą zarejestrować się za pośrednictwem platformy EU Survey, gdzie otrzymają formularz aplikacyjny i dokumenty pomocnicze.
Kluczowe daty:
- do 1 kwietnia 2026 r. – termin składania wniosków
- luty 2026 r. (zazwyczaj) – warsztat dla miast aplikujących (bezpłatny)
- początek lipca 2026 r. – ogłoszenie listy finalistów
- październik 2026 r. – prezentacje finalistów przed jury i ogłoszenie zwycięzców
- październik 2026 r. – ceremonia wręczenia nagród w Guimarães (Portugalia)
Finaliści będą mieli okazję zaprezentować swoją wizję, model zarządzania i strategię komunikacji przed jury, które dokona ostatecznego wyboru zwycięzców.
Więcej niż tylko tytuł
Jak przekonują organizatorzy, korzyści z udziału w konkursie wykraczają daleko poza sam prestiż. Dotychczasowi laureaci podkreślają szereg wymiernych efektów zdobycia tytułu.
Zwiększenie inwestycji i ruchu turystycznego – tytuł stanowi międzynarodowy sygnał wysokiej jakości życia i nowoczesnego zarządzania, co przekłada się na zainteresowanie inwestorów i turystów.
Przyspieszenie transformacji ekologicznej – tytuł wzmacnia polityczne i społeczne poparcie dla ambitniejszych celów środowiskowych, tworząc tzw. okno możliwości dla wdrażania transformacyjnych działań.
Mobilizacja społeczności lokalnej – proces aplikacji i sam tytuł jednoczy mieszkańców, przedsiębiorców i lokalne organizacje wokół wspólnego celu, co często owocuje przyspieszeniem realizacji projektów środowiskowych.
Dostęp do sieci najlepszych – zwycięzcy zyskują dostęp do ekskluzywnej sieci dotychczasowych laureatów, umożliwiającej wymianę wiedzy i najlepszych praktyk.
Dlaczego warto aplikować?
Zdaniem komisarz Roswall, uczestnictwo w konkursie to szansa na pokazanie siły miasta i sposobu aktywnego angażowania obywateli w osiąganie celów środowiskowych. – Miasta-laureatki nadal dzielą się swoimi historiami, inspirując inne i torując drogę ku zrównoważonej przyszłości przez wiele lat po otrzymaniu nagrody – podkreślała.
Biorąc pod uwagę, że ponad dwie trzecie obywateli Europy zamieszkuje obszary miejskie, miasta odgrywają kluczową rolę w przeciwdziałaniu kryzysowi klimatycznemu, zanieczyszczeniu środowiska oraz utracie różnorodności biologicznej. Konkursy EGC i EGL są elementem szerszej strategii Komisji Europejskiej na rzecz realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu.
Więcej informacji oraz rejestracja dostępne są TUTAJ.
