Nowelizacja Prawa budowlanego oraz niektórych innych ustaw wprowadza szereg zmian mających na celu uproszczenie i przyspieszenie procesu inwestycyjno-budowlanego. Nowe regulacje są elementem działań deregulacyjnych i mają odpowiedzieć na problemy sygnalizowane przez uczestników procesu budowlanego oraz organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Jednym z rozwiązań jest zmiana art. 9 Prawa budowlanego, która umożliwia uzyskanie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych bez konieczności stosowania rozwiązań zamiennych, o ile ich zastosowanie nie jest możliwe z przyczyn technicznych. Ma to uelastycznić proces inwestycyjny i ograniczyć zbędne formalności.
Nowelizacja rozszerza również katalog inwestycji niewymagających decyzji o pozwoleniu na budowę, a wymagających jedynie zgłoszenia, jak i tych, które nie będą wymagały ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Zmiany te mają szczególne znaczenie dla mniejszych inwestycji oraz inwestorów indywidualnych.
Ustawa porządkuje także przepisy techniczno-budowlane. Do tej kategorii zaliczono m.in. warunki techniczne, warunki techniczne użytkowania oraz usytuowania budowli ochronnych, wydawane na podstawie przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej. Ma to zwiększyć spójność systemu prawa budowlanego.
Ważnym elementem nowelizacji jest wprowadzenie nowych definicji legalnych, m.in. budynku mieszkalnego, budynku mieszkalnego wielorodzinnego, budynku gospodarczego, budynku użyteczności publicznej, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, wiaty, zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, działki budowlanej oraz magazynu energii elektrycznej. Zmiany te mają wyeliminować dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne.
Nowe przepisy zawierają również regulacje przejściowe dotyczące spraw i postępowań wszczętych, lecz niezakończonych na podstawie dotychczasowych przepisów.
Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw została podpisana przez Prezydenta RP 18 grudnia 2025 r. i co do zasady wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, dla których przewidziano inne terminy.
