Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie podpisały pierwsze umowy na dofinansowanie kluczowych inwestycji, mających na celu wzmocnienie ochrony przeciwpowodziowej w dwóch regionach Polski: województwach podkarpackim i opolskim. Łączne dofinansowanie z Funduszy Europejskich na te dwa projekty wynosi 170 milionów złotych.
Te strategiczne działania są częścią szerszego programu adaptacji do zmian klimatu, który ma na celu ograniczenie skutków zarówno powodzi, jak i suszy. W trwającym naborze wniosków w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) na działania przeciwpowodziowe zarezerwowano już 1 miliard złotych. Projekty objęte dotacjami, w tym budowa i modernizacja urządzeń wodnych, infrastruktury towarzyszącej, wałów, polderów i wrót przeciwpowodziowych, są zgodne z założeniami przepisów unijnych i krajowych.
Wzmocnienie wałów Sanu
Jedna z dofinansowanych inwestycji skupia się na rzece San w województwie podkarpackim. Projekt zakłada uszczelnienie, podwyższenie i modernizację korpusu wału lewego rzeki San. Prace te obejmą przebudowę i modernizację odcinka wałów o długości 17 kilometrów.
Głównym celem przedsięwzięcia jest ograniczenie ryzyka zalania dla obszaru o powierzchni 7,3 tys. hektarów zabudowanych terenów, na których mieszka około 8,5 tysiąca osób w gminach Stalowa Wola i Zaleszany. Szacowany całkowity koszt tej inwestycji wynosi ponad 160 milionów złotych, z czego unijne dofinansowanie pokryje blisko 120 milionów złotych. Planowane zakończenie prac przewidziano na 2028 rok.
Polder Żelazna w Opolu
Drugi znaczący projekt dotyczy Opolszczyzny i stanowi drugi etap przebudowy polderu Żelazna, który ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego regionu. Polder Żelazna jest tzw. suchym polderem, który na co dzień nie jest zalewany wodą, a jego zadaniem jest przejęcie szczytu fali powodziowej na rzece Odrze i redukcja przepływów w sytuacji zagrożenia.
Pierwszy etap przebudowy polderu zakończył się w 2023 roku, zwiększając jego pojemność do 3,8 m3. Teraz NFOŚiGW i PGW Wody Polskie podpisały umowę na dofinansowanie drugiego etapu kwotą blisko 51 milionów złotych. W wyniku tej inwestycji pojemność polderu wzrośnie aż do 9,7 m3.
W ramach drugiego etapu przebudowana zostanie infrastruktura, w tym wały rzeki Odry na odcinku 4,13 km, a także wybudowane zostaną urządzenia towarzyszące. Zwiększona pojemność polderu zapewni bezpośrednią ochronę przeciwpowodziową dla 4 tysięcy mieszkańców Opola i ościennych gmin, w tym:
- Terenów specjalnej strefy ekonomicznej.
- Obwodnicy północnej Opola.
- Miejsc zamieszkałych przy ul. Partyzanckiej w Opolu.
- Miejscowości Żelazna w gminie Dąbrowa.
Wartość projektu to około 64 miliony złotych. Inwestycja ma charakter ponadregionalny, ponieważ jej realizacja wpłynie również na zmniejszenie zagrożenia powodziowego w województwie dolnośląskim, przynosząc korzyści między innymi dla Oławy i Wrocławia.
Realizacja tych przedsięwzięć jest kluczowym elementem strategii zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce, mającym na celu ochronę życia i mienia mieszkańców oraz minimalizowanie szkód gospodarczych wywołanych ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.
Źródło: NFOŚiGW
