14 maja 2025 roku w Wielkopolsce utworzono setny rezerwat przyrody w ramach ogólnopolskiej inicjatywy „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”. Symboliczny obszar ochronny o nazwie „Leśna Ostoja koło Promna im. Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy” stanowi ukoronowanie projektu, który w zaledwie rok doprowadził do powstania stu nowych rezerwatów na terenie całej Polski.
Rezerwat „Leśna Ostoja” obejmuje ponad 55 hektarów lasu o wyjątkowej wartości przyrodniczej. Jest to teren niemal nietknięty przez działalność człowieka, porośnięty drzewostanem liczącym ponad 160 lat. W obrębie rezerwatu występuje duża liczba chronionych gatunków – w tym płazy, gady, kilkadziesiąt gatunków ptaków lęgowych, nietoperze, a także wilk i orzesznica leszczynowa. Obszar ten stanowi cenne siedlisko i naturalną ostoję dla wielu zagrożonych form życia.
Nazwa rezerwatu została nadana w ramach akcji charytatywnej podczas 33. finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Zwyciężczyni aukcji, która wsparła fundację kwotą 10 tysięcy złotych, została symboliczną „matką chrzestną” setnego rezerwatu powstałego z okazji jubileuszu Lasów Państwowych.
Projekt „100 rezerwatów” zainaugurowano w 2024 roku. Już w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy zrealizowano ambitny plan utworzenia stu nowych obszarów chronionych. Wcześniej, przez osiem lat, powstały jedynie 36 rezerwatów, co pokazuje skalę i tempo obecnych działań. Inicjatywa zakładała nie tylko zwiększenie powierzchni terenów chronionych, ale także ochronę najbardziej cennych ekosystemów i siedlisk przyrodniczych w Polsce.
Nowe rezerwaty obejmują różnorodne krajobrazy – od torfowisk i lasów bagiennych, przez relikty dawnych borów jodłowych i sosnowych, aż po lasy liściaste w Beskidzie Sądeckim czy wąwozy Gór Świętokrzyskich. Tereny te są nie tylko kluczowe dla ochrony bioróżnorodności, ale pełnią również funkcje regulacyjne w kontekście zmian klimatu – zatrzymują wodę, ograniczają skutki powodzi i stabilizują lokalne warunki atmosferyczne.
„Leśna Ostoja” jest także elementem szerszej strategii wzmacniania ochrony przyrody w Polsce. Obok tworzenia nowych rezerwatów, prowadzone są intensywne prace nad utworzeniem pierwszego od 24 lat parku narodowego – w Dolinie Dolnej Odry. Wdrażane są również rozwiązania systemowe, takie jak subwencja ekologiczna dla samorządów. Jej celem jest finansowe wsparcie gmin podejmujących działania na rzecz ochrony środowiska – łączna kwota przeznaczona na ten cel wynosi 1,47 miliarda złotych.
Równolegle rozwijany jest projekt tzw. „lasów społecznych” – stref zieleni wokół miast, w których priorytetem są potrzeby lokalnych społeczności. Lasom tym nadawana będzie funkcja nie tylko przyrodnicza, ale także rekreacyjna, edukacyjna i zdrowotna. Celem tych działań jest nie tylko ochrona zasobów naturalnych, ale także ich udostępnienie społeczeństwu w sposób zrównoważony.
W projekcie „100 rezerwatów” kluczową rolę odegrały Lasy Państwowe, Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska oraz lokalne społeczności. Dzięki ich współpracy udało się zrealizować przedsięwzięcie na skalę niespotykaną od lat. Rezerwaty, które powstały w ramach tej inicjatywy, stanowią dziś nie tylko miejsca szczególnej ochrony, ale również symbole nowego podejścia do środowiska – bardziej odpowiedzialnego, długofalowego i opartego na współdziałaniu różnych instytucji.
Powołanie setnego rezerwatu stanowi zamknięcie jednego z etapów transformacji krajowej polityki ochrony przyrody. Choć liczba sto ma charakter symboliczny, zapowiedziano już kontynuację działań – kolejne wnioski są w trakcie opracowania i przygotowywane do wdrożenia.
Setny rezerwat, „Leśna Ostoja”, pozostaje nie tylko pomnikiem stulecia Lasów Państwowych, ale też wyrazem społecznego i instytucjonalnego zaangażowania w ochronę przyrodniczego dziedzictwa kraju. Jest dowodem na to, że skuteczna ochrona środowiska w Polsce jest możliwa – jeśli tylko towarzyszy jej determinacja, współpraca i wola działania.
Źródło: MKiŚ
