Wójt gminy X został wyznaczony przez SKO jako organ właściwy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie naruszenia stosunków wodnych na terenie gminy Y, która jest stroną postępowania. W ramach tego postępowania zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu hydrologii. Który organ, tj. gmina X działająca zastępczo, czy też gmina Y będąca stroną postępowania, powinien ponieść koszty postępowania?
Zdaniem RIO w Gdańsku wójt gminy X jako organ, który przejął kompetencje organu gminy miejscowo właściwej do rozpoznania sprawy i który stał się organem prowadzącym postępowanie, winien ponieść koszty związane z jego prowadzeniem.
Izba zwróciła uwagę, że zasadą w postępowaniu administracyjnym jest, że koszty (wydatki) ponosi organ prowadzący postępowanie, co wynika z obowiązków dowodowych organu określonych w art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 Kpa. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 262 Kpa, który określa, w jakich sytuacjach obowiązek ponoszenia kosztów spoczywa na stronie postępowania.
W kontekście wyłączenia organu administracji publicznej, RIO wskazała, że wyłączenie, o którym mowa w art. 25 § 1 Kpa, następuje z mocy prawa, powodując utratę przez niego właściwości w sprawie. W ustawowo określonych przypadkach organ podlega wyłączeniu z załatwienia sprawy, co oznacza, że organ ten nie tylko nie jest uprawniony do wydania decyzji w tej sprawie, ale również nie może podejmować żadnych czynności procesowych, z wyjątkiem określonych w art. 24 § 4 Kpa (tj. czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes strony). Następstwem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 25 Kpa jest utrata właściwości organu do załatwienia sprawy i związana z tym dewolucja kompetencji w sprawie na organ wyznaczony do rozpoznania tejże sprawy.
Zasadą jest, że koszty postępowania ponosi organ prowadzący postępowanie, a nie np. organ właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy. Co istotne, przepisy Kpa nie zawierają szczególnych uregulowań dotyczących zasad ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego w przypadku wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy. Zatem organ wyznaczony (przejmujący) kompetencje organu właściwego, sam staje się organem prowadzącym postępowanie, w związku z czym ponosi koszty związane z tym postępowaniem.
Wyjaśnienie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z 28.11.2024 r., znak: RP.63.84.70.1.2024
Źródło: bip-api.gdansk.rio.gov.pl
