Podczas posiedzenia Komisji Polityki Gospodarczej (ECON) Europejskiego Komitetu Regionów, które odbyło się 27 stycznia w Brukseli, członkowie komisji przeprowadzili szeroką debatę na temat przyszłych priorytetów budżetowych Unii Europejskiej oraz kluczowych instrumentów wzmacniania konkurencyjności europejskiej gospodarki. Dyskusje koncentrowały się przede wszystkim wokół projektów opinii dotyczących nowego Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, Programu Jednolitego Rynku i Ceł, a także roli polityk unijnych w kształtowaniu rozwoju terytorialnego.
Jednym z głównych tematów była koncepcja Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, który ma zostać uruchomiony w 2028 r. w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych UE. Uczestnicy posiedzenia podkreślali potrzebę silnego podejścia terytorialnego, wskazując, że skuteczna polityka konkurencyjności musi opierać się na potencjale wszystkich regionów Europy. W debacie akcentowano rolę władz lokalnych i regionalnych nie tylko jako beneficjentów środków, lecz także jako aktywnych uczestników ekosystemów innowacji – łączących naukę, biznes i społeczeństwo obywatelskie. Zwrócono również uwagę na konieczność uwzględnienia doświadczeń z dotychczasowego wdrażania programów unijnych, zwłaszcza w kontekście planowanego połączenia kilkunastu instrumentów finansowych w jeden fundusz.
Drugim istotnym wątkiem była przyszłość Programu Jednolitego Rynku i Ceł na lata 2028–2034. Członkowie ECON zgodzili się, że sprawnie funkcjonujący jednolity rynek wymaga realnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w jego wdrażanie i egzekwowanie przepisów, szczególnie w regionach przygranicznych i peryferyjnych. W dyskusji podkreślano także, że polityka spójności stanowi fundament jednolitego rynku, a nie jedynie jego uzupełnienie. Wskazywano na potrzebę wzmocnienia wymiaru terytorialnego zarządzania programem, rozwoju kompetencji administracyjnych oraz lepszej koordynacji z innymi instrumentami finansowymi UE.
Podczas posiedzenia omówiono również ocenę unijnych dyrektyw dotyczących zamówień publicznych. Uczestnicy debaty zwracali uwagę, że sposób wydatkowania środków publicznych bezpośrednio wpływa na rozwój terytoriów i społeczeństw. Wskazywano na potrzebę uproszczenia procedur, ograniczenia ryzyk prawnych dla samorządów oraz lepszego powiązania zamówień publicznych z celami strategicznymi UE, w tym zrównoważonym rozwojem i innowacjami.
Kolejnym omawianym zagadnieniem był Europejski Plan Działań dla Przemysłu Chemicznego. W dyskusji podkreślano znaczenie ścisłej współpracy Komisji Europejskiej z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz rolę nowo utworzonego Sojuszu na rzecz Chemikaliów Krytycznych, który ma wspierać odporność przemysłową, innowacje i bezpieczeństwo dostaw w skali całej Unii.
Posiedzenie ECON pokazało, że przyszłe polityki i instrumenty budżetowe UE coraz wyraźniej postrzegane są przez pryzmat terytorialny, a regiony i miasta mają odgrywać kluczową rolę w realizacji unijnych ambicji konkurencyjności i spójnego rozwoju.
