Wojewoda: Zmiana uchwały powinna polegać na wyraźnym wskazaniu aktu, który ma zostać uchylony, w celu zapobiegania wątpliwościom co do rzeczywistego obowiązywania czy nieobowiązywania miejscowego prawa.
Wojewoda Śląski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie zmiany statutu prowadzonego przez samorząd ośrodka pomocy społecznej. Wśród stwierdzonych naruszeń różnego gatunku, zwrócił uwagę na podjęte zabiegi świadczące o nieprzestrzeganiu zasad prawidłowej legislacji i tworzeniu nieprzejrzystego porządku prawnego, w którym istnieją wątpliwości co do tego, które ze źródeł prawa naprawdę obowiązują.
Organ stanowiący postanowił doprowadzić do zmiany statutu poprzez uchylenie poprzedniego aktu, mocą którego ten statut został ustanowiony. Miało to jednak formę sprzeczną z zasadami legislacji, gdyż aktem zmienianym okazał się nie ten nadający moc prawną "oryginalnemu" statutowi, lecz uchwała nowelizująca, która po kilku miesiącach obowiązywania dotychczasowego statutu, zmieniła w nim brzmienie niektórych przepisów. Jak wykazał Wojewoda, działanie tego typu można postrzegać jako próbę wyłączenia z obrotu prawnego tylko uchwały nowelizującej, pozostawiając przy tym akt pierwotnie ustanawiający statut. Wobec tego, trudno wskazać, który akt miałby obowiązywać - ten dopiero ustanawiany, przewidujący nowy statut jednostki, czy może ten wprowadzony w życie przed kilkoma laty, pozbawiony zmian, które wprowadzała uchylana nowelizacja?
Taki zabieg legislacyjny nie jest dopuszczalny. Treść uchwały musi bowiem jednoznacznie wskazywać akt, który w wyniku uchwalenia nowego, miałby przestać obowiązywać. Jako że tak się nie stało, w przekonaniu organu nadzoru, należy posłużyć się zasadą "lex posterior derogat priori", czyli "akt późniejszy uchyla wcześniejszy", co prowadzi do stwierdzenia, że ponowne podjęcie uchwały na podstawie tego samego upoważnienia ustawowego, uchyla uchwałę podjętą wcześniej. Sposób formułowania założeń związanych z obowiązywaniem aktów musi być jednak przejrzysty i zrozumiały, co wynika m.in. z konstytucyjnej zasady określoności prawa i uzupełniających ją Zasad Techniki Prawodawczej.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 13 czerwca 2025 r. (sygn. NPII.4131.1.374.2025)
