Europejski Bank Inwestycyjny zaakceptował finansowanie pięciu nowych programów dla Polski, na które Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pozyskał 5,5 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego. Środki mają zostać przeznaczone m.in. na poprawę efektywności energetycznej budynków, rozwój magazynów energii oraz wsparcie systemów ciepłowniczych.
Nowe programy mają przynieść poprawę jakości powietrza, obniżenie kosztów energii oraz zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. Nabory w ramach programów mają zostać uruchomione jeszcze w tym roku, a wsparcie trafi zarówno do samorządów, jak i bezpośrednio do mieszkańców.
Największa część środków, wynosząca 3,5 mld zł, zostanie przeznaczona na termomodernizację budynków. W tym 1 mld zł trafi na modernizację budynków szpitalnych, 2 mld zł na budynki edukacyjne, a 500 mln zł na budynki wielorodzinne na terenach wiejskich. Inwestycje obejmą m.in. ocieplenie budynków, modernizację instalacji oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Programy przewidują, że modernizacja budynków edukacyjnych i szpitalnych obejmie działania prowadzące do co najmniej 30% redukcji zużycia energii pierwotnej oraz 25% energii końcowej. W szkołach możliwe będzie także wdrażanie rozwiązań poprawiających jakość powietrza w salach oraz rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury.
Część środków zostanie skierowana do mieszkańców terenów wiejskich. Program umożliwi modernizację budynków wielorodzinnych, w tym wymianę źródeł ciepła i montaż instalacji odnawialnych źródeł energii. Dofinansowanie może wynieść do 100% kosztów kwalifikowanych, a środki będą przekazywane za pośrednictwem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska do jednostek samorządu terytorialnego.
Kolejny program o wartości 1 mld zł obejmie wsparcie dla prosumentów na instalację przydomowych magazynów energii i magazynów ciepła. Dotacje przewidują m.in. do 16 tys. zł na magazyn energii o minimalnej pojemności 10 kWh oraz do 1 tys. zł na magazyn ciepła.
Ostatni z programów, również o budżecie 1 mld zł, dotyczy magazynów ciepła w systemach ciepłowniczych. Planowane jest utworzenie około 30 instalacji o łącznej pojemności 15 000 MWh. Wsparcie skierowane będzie do przedsiębiorców wytwarzających lub dystrybuujących ciepło w publicznych sieciach ciepłowniczych.
Środki na realizację programów pochodzą ze sprzedaży europejskich uprawnień do emisji dwutlenku węgla w ramach systemu EU-ETS. Fundusz Modernizacyjny wspiera modernizację systemu energetycznego, poprawę efektywności energetycznej oraz rozwój odnawialnych źródeł energii.
Dotychczas uzgodniono 30 programów o łącznym budżecie około 53,5 mld zł. Szacuje się, że w latach 2021–2030 do Polski z Funduszu Modernizacyjnego może trafić około 60 mld zł.
