Trwa sezon urlopowy - chętnie korzystamy z kąpielisk. Ale czy woda, w której się kąpiemy, jest bezpieczna? Lato to czas wypoczynku, wyjazdów i beztroskich chwil nad wodą. Kąpieliska zarówno nadmorskie, jak i te położone nad jeziorami czy rzekami przyciągają tysiące turystów. Ale zanim wskoczymy do wody, warto upewnić się, czy jest ona bezpieczna dla zdrowia. Informacje na ten temat dostępne są w Serwisie Kąpieliskowym (https://sk.gis.gov.pl/) gdzie od 1 czerwca do 30 września publikowane są aktualne dane dotyczące wszystkich kąpielisk w Polsce, wyznaczonych uchwałami rad gmin. Zielony znacznik na mapie to znak, że kąpielisko spełnia normy i można tam bezpiecznie się kąpać.
Bezpieczeństwo kąpieli zależy w dużej mierze od jakości wody, którą regularnie monitoruje Państwowa Inspekcja Sanitarna. W badaniach mikrobiologicznych oceniana jest obecność bakterii Escherichia coli oraz enterokoków, które mogą świadczyć o zanieczyszczeniu fekalnym.
Oprócz badań laboratoryjnych, prowadzona jest również ocena wizualna wody. Sprawdzana jest obecność zakwitów sinic (widocznych jako smugi, piana lub kożuch na powierzchni), makroalg, fitoplanktonu morskiego czy innych zanieczyszczeń, takich jak szkło, plastik, materiały smoliste czy odpady niemożliwe do szybkiego usunięcia.
Na jakość wody wpływa wiele czynników: spływy powierzchniowe z pól, ścieki, działalność zwierząt gospodarskich i dzikich, a także ptaki. Dlatego monitoring jakości prowadzony jest regularnie i zgodnie z ustalonym harmonogramem.
Istnieje jednak rozróżnienie pomiędzy oceną bieżącą, która informuje o jakości w danym momencie, a klasyfikacją jakości wody, która opiera się na wynikach badań z ostatnich czterech lat. Klasyfikacja dzieli kąpieliska na pięć kategorii: doskonałą, dobrą, dostateczną, niedostateczną oraz nieklasyfikowaną. Ostatnia kategoria oznacza, że nie zebrano jeszcze wystarczających danych, by przypisać miejsce do którejś z pozostałych klas - dotyczy to głównie nowych kąpielisk lub tych, które nie były wyznaczone w poprzednich sezonach.
Temat jakości wód kąpielowych powrócił szeroko do debaty publicznej po publikacji raportu Europejskiej Agencji Środowiska. Polska zajęła w nim przedostatnie miejsce, ale warto zaznaczyć, że raport ten nie odnosi się do aktualnego stanu wód, a jedynie klasyfikacji czyli jakości w ujęciu czteroletnim. Co więcej, metodologia raportu może prowadzić do mylnych wniosków, ponieważ w statystyce uwzględnia się także kąpieliska nieczynne lub nieklasyfikowane, co obniża ogólny wynik danego kraju.
Nieczynne kąpieliska, mimo że nie są dostępne w danym sezonie (często z powodów organizacyjnych lub finansowych), nadal pozostają w unijnym rejestrze, ponieważ mogą być ponownie uruchomione w przyszłości. Ich tymczasowy brak nie oznacza więc, że woda jest zanieczyszczona po prostu nie ma pełnego zestawu danych do przeprowadzenia klasyfikacji.
Warto pamiętać, że kąpielisko może być uznane za bezpieczne, jeśli woda w nim została sklasyfikowana co najmniej jako „dostateczna”. Tylko miejsca oznaczone jako „niedostateczne” nie spełniają unijnych norm.
Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi też działania edukacyjne skierowane do organizatorów kąpielisk, przypominając o obowiązku utrzymania miejsc kąpielowych i dbania o ich bezpieczeństwo. Raz wyznaczone kąpielisko zostaje w unijnym rejestrze na stałe co nie znaczy, że musi być otwarte w każdym sezonie. Ale jeśli tylko wróci do funkcjonowania, ponownie będzie podlegać ocenie i monitoringowi.
W trakcie letnich upałów i wzmożonego ruchu turystycznego warto więc regularnie sprawdzać aktualne informacje w Serwisie Kąpieliskowym, a na miejscu przestrzegać zaleceń ratowników. Dzięki temu unikniemy nieprzyjemnych niespodzianek i w pełni skorzystamy z uroków letniego wypoczynku nad wodą.
Źródło: GIS
