Agresja wobec lekarzy, pielęgniarek, ratowników medycznych i innych pracowników ochrony zdrowia stała się niepokojącym zjawiskiem, z którym mierzy się coraz więcej placówek medycznych w Polsce. Odpowiedzią na ten narastający problem są działania podjęte przez Prokuratora Generalnego, Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Sprawiedliwości, które mają zapewnić większe bezpieczeństwo i ochronę prawną osobom ratującym życie i zdrowie.

Wytyczne Prokuratora Generalnego

14 lipca br. Prokurator Generalny wydał nowe wytyczne dotyczące prowadzenia postępowań w sprawach przestępstw popełnianych na szkodę osób udzielających świadczeń zdrowotnych, udzielających pierwszej pomocy, wykonujących czynności ratunkowe, a także innych osób wykonujących obowiązki zawodowe objęte ochroną przepisów karnych przysługującą funkcjonariuszom publicznym.

Wytyczne są odpowiedzią na rosnącą liczbę przypadków agresji – zarówno słownej, jak i fizycznej – wobec medyków. Szczególnie dotyczy to personelu SOR-ów i zespołów ratownictwa medycznego. Wśród najczęstszych przestępstw wymieniane są pobicia, groźby karalne, uszkodzenia ciała i znieważenia – często ze strony pacjentów, ich rodzin lub osób postronnych.

Międzyresortowe prace i legislacja

Problematyka ochrony pracowników medycznych była tematem licznych spotkań międzyresortowych. Już 29 stycznia 2025 r. powołano specjalny zespół roboczy z udziałem przedstawicieli środowisk ratowniczych. Efektem tych prac jest szereg konkretnych rozwiązań legislacyjnych, z których część już została uchwalona.

Ważne zmiany zawarte są w ustawie z 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku i przewidują m.in.:

• możliwość tworzenia 3-osobowych zespołów ratownictwa medycznego typu P,
• obowiązek cyklicznych szkoleń z zakresu radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, w tym samoobrony i technik deeskalacyjnych,
• zapewnienie systemowego wsparcia psychologicznego dla członków zespołów.

Równolegle z nowelizacją prowadzone są działania operacyjne – np. szkolenia dla ratowników medycznych prowadzone przez Policję. Do tej pory zgłosiło się już ponad 8 875 uczestników, reprezentujących 80% dysponentów zespołów ratownictwa medycznego w 11 województwach.

Zmiany w Kodeksie karnym

Kolejnym krokiem mającym na celu zwiększenie ochrony pracowników ochrony zdrowia jest planowana nowelizacja Kodeksu karnego. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości zakłada zaostrzenie kar wobec osób dopuszczających się przemocy wobec personelu medycznego oraz innych osób wykonujących obowiązki służbowe, nawet jeśli formalnie nie są funkcjonariuszami publicznymi.

Projekt został już skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów i w najbliższych miesiącach ma trafić do prac legislacyjnych. Nowelizacja ma zapewnić lepsze zabezpieczenie medyków, którzy często działają w ekstremalnie trudnych i stresujących warunkach, narażając własne zdrowie i życie w trosce o pacjentów.

Działania informacyjne i kampania społeczna

Ministerstwo Zdrowia nie ogranicza się jednak do zmian w przepisach. Prowadzone są również działania informacyjne, których celem jest zwiększenie świadomości społecznej na temat roli personelu medycznego i potrzeby jego ochrony. Trwa przygotowanie ogólnopolskiej kampanii społecznej mającej promować szacunek i wsparcie dla osób pracujących w ochronie zdrowia.

Wspólny cel: większe bezpieczeństwo

Zgodnie z deklaracjami przedstawicieli rządu, w tym ministrów zdrowia, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, nowe przepisy i działania są efektem współpracy wielu instytucji i środowisk. Celem jest stworzenie systemu, w którym każda osoba udzielająca pomocy medycznej może czuć się bezpiecznie i liczyć na realną ochronę prawną.

Źródło: MI