Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej zobowiązane są do prowadzenia gospodarki finansowej na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej. Same pokrywają, z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów, koszty działalności i regulują swoje zobowiązania.
Podstawą gospodarki samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej jest plan finansowy ustalany przez kierownika. To najważniejsze aspekty ekonomiczne działalności podmiotu leczniczego funkcjonującego, jako spzoz.
W celu spełnienia wymogu samofinansowania, spzoz gospodaruje samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz majątkiem własnym (otrzymanym lub zakupionym).
Zbycie aktywów trwałych samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, oddanie ich w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie może nastąpić wyłącznie na zasadach określonych przez podmiot tworzący. Zasady te określa podmiot tworzący. W szczególności zgody podmiotu tworzącego wymaga zbycie, wydzierżawienie, wynajęcie, oddanie w użytkowanie oraz użyczenie aktywów trwałych.
Wniesienie majątku spzoz lub przysługującego mu do niego prawa w formie aportu do spółek, jego przekazanie fundacji lub stowarzyszeniu, które wykonują działalność leczniczą, jest zabronione. A w przypadku spółek, fundacji lub stowarzyszeń, wykonujących inną działalność, dokonanie tych czynności wymaga zgody podmiotu tworzącego. Ustawodawca uznał, że czynność prawna mająca na celu zmianę wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej może nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot tworzący. Ten zapis uniemożliwia tzw. handlowanie długami.
Źródło: materiał powstał w ramach projektu "Innowacyjna i sprawna administracja" współfinansowanego ze środków UE w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, a realizowanego przez Związek Powiatów Polskich, autor: Janusz Atłachowicz