Konwent Powiatów Województwa Kujawsko-Pomorskiego przyjął stanowisko w sprawie projektu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wyrażając poważne zaniepokojenie skutkami finansowymi proponowanych regulacji dla samorządów powiatowych.

Konwent ocenia, że projekt ustawy w obecnym kształcie może prowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej powiatów, a w części jednostek również do wzrostu zadłużenia. Projekt wprowadza bowiem nowe lub wyższe wydatki stałe i bieżące – m.in. w zakresie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka, kosztów opiekunów usamodzielnienia, refundacji kosztów pojazdów i remontów, dodatkowych uprawnień koordynatorów pieczy zastępczej oraz wyższych świadczeń dla rodzin zastępczych – nie wskazując jednocześnie adekwatnego i gwarantowanego źródła finansowania tych wydatków z budżetu państwa.

Zdaniem Konwentu projektowane zmiany prowadzą do zwiększenia zakresu obowiązków powiatów bez zapewnienia dodatkowych środków na ich realizację, co oznacza w praktyce przerzucenie ciężaru finansowego reformy na samorządy powiatowe, realizujące już obecnie zadania z zakresu pieczy zastępczej w warunkach ograniczonych zasobów finansowych i kadrowych.

Szczególne zastrzeżenia wzbudza rozszerzenie katalogu kosztów podlegających finansowaniu – obejmującego m.in. amortyzację, leasing lub wynajem pojazdów oraz remonty – a także wprowadzenie obowiązku ponoszenia wydatków na rzecz pozarządowego organizatora pieczy zastępczej pod rygorem naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Konwent zwraca ponadto uwagę na malejące dochody powiatów z tytułu odpłatności gmin za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, co dodatkowo zwiększa obciążenie powiatowych budżetów.

W ocenie Konwentu przyjęte rozwiązania naruszają zasadę współodpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego za realizację zadań z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej. Brak równoważących mechanizmów finansowych może negatywnie wpłynąć na stabilność realizacji tych zadań, a w konsekwencji ograniczyć możliwość zapewnienia właściwego wsparcia dzieciom i rodzinom wymagającym pomocy.

W związku z powyższym przedstawiciele Konwentu apelują o zapewnienie pełnego i trwałego finansowania nowych zadań i obowiązków nakładanych na powiaty ze środków budżetu państwa, wprowadzenie mechanizmów rekompensujących wzrost kosztów funkcjonowania systemu pieczy zastępczej, pozostawienie samorządom odpowiedniej elastyczności organizacyjnej w zakresie realizacji zadań oraz ponowne przeanalizowanie skutków finansowych projektowanych regulacji we współpracy ze stroną samorządową.

Konwent podkreśla, że skuteczna reforma systemu pieczy zastępczej wymaga partnerskiej współpracy administracji rządowej i samorządowej oraz zapewnienia stabilnych i adekwatnych źródeł finansowania realizowanych zadań.