Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego przedstawił w Sejmie sprawozdanie ze swojej działalności w 2025 roku oraz działalność i plany na obecny rok.
Sprawozdanie prezentował Dyrektor NIST prof. Paweł Swianiewicz. Poza sprawami organizacyjnymi: przyjęciem nowego statutu i regulaminu, zmian kadrowych, w tym reorganizacji IT oraz zatrudnieniu analityków, NIST podjęło szereg zadań merytorycznych. Jak wskazano, w 2025:
- zorganizowano trzy debaty samorządowe,
- przeszkolono ponad 9 tysięcy osób oraz wzmocniono platformę e-learningowej dla służby przygotowawczej,
- prowadzono 5 projektów badawczych,
- przeprowadzono ankietę na ok. 11 tysiącach urzędników w ramach badania SAM-SON,
- NIST stał się regularnym gościem na posiedzeniach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, gdzie prezentuje wyniki swoich analiz.
W 2026 r. NIST chce kontynuować szkolenia oraz następujące badania i opinie:
- relacje miast z gminami obwarzankowymi,
- wpływ depopulacji na terenach wiejskich na funkcjonowanie samorządów,
- finansowanie zadań zleconych samorządom,
- sytuacja finansowa samorządów w 2025 r. – co przyniosła nowa ustawa?,
- nadzór wojewodów nad działalnością samorządów,
- dwukadencyjność z perspektywy prawnej, ekonomicznej i społecznej.
Przedstawiciel Związku Powiatów Polskich obecny na posiedzeniu sejmowej komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej zasugerował, by NIST opracowywało opinie prawne w zakresie kluczowych projektów legislacyjnych dotyczących zmian we właściwości organów lub wpływających na finanse i zdolności organizacyjne samorządów. Dyrektor Swianiewicz wyraził nadzieję, że kiedyś będzie to możliwe, ale w obecnej sytuacji kadrowej tego typu działania mogą być jedynie sporadyczne.
Całość posiedzenia komisji sejmowej z prezentacją NIST dostępna jest do odtworzenia na stronie Sejmu.