Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lipca 2026 r. (sygn. akt II GSK 58/26) oddalił skargę kasacyjną Starosty Olsztyńskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 października 2025 r. (sygn. akt II SA/Ol 431/25). Tym samym uprawomocniło się rozstrzygnięcie, w którym sąd I instancji stwierdził bezskuteczność czynności starosty w zakresie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i D.
W przedmiotowej sprawie podmiot posiadał bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B (nabyte 19 marca 1998 r.) oraz kategorii D (nabyte 25 października 2005 r.). Wnioskiem z 4 lutego 2025 r. wystąpił do Starosty Olsztyńskiego o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem nowych, dodatkowych uprawnień kategorii B+E, załączając orzeczenie lekarskie z 29 stycznia 2025 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych, z wyznaczonym terminem następnego badania na 26 stycznia 2040 r. Organ w odpowiedzi wydał prawo jazdy z datą ważności dokumentu do 26 stycznia 2040 r., a w rubryce 11 tego dokumentu określił ważność uprawnień – zarówno kategorii B i D, jak i nowo nabytej B+E – właśnie do tej daty.
W skardze kasacyjnej organ podnosił, że zakreślił jedynie termin ważności dokumentu, a nie ograniczył samego uprawnienia. Ewentualnie zarzucił, że przedłożone orzeczenie lekarskie wiązało organ w odniesieniu do wszystkich wskazanych w nim kategorii, a nie tylko nowo nabytej, wobec czego organ był uprawniony do przyjęcia jednej daty ważności i nie mógł potraktować tego orzeczenia wybiórczo. Starosta podniósł również naruszenie przepisów postępowania poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności, podczas gdy skargę należało oddalić jako bezzasadną.
NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. W uzasadnieniu podkreślił istnienie różnicy między pojęciem „uprawnienia do kierowania pojazdem" a pojęciem „prawa jazdy", które nie są pojęciami tożsamymi. Odwołując się do treści art. 4 i art. 5 u.k.p., sąd wskazał, że prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym posiadanie nabytego uprawnienia, a nie dokumentem, na podstawie którego uprawnienia są przyznawane lub nadawane. W konsekwencji kompetencja do wydawania dokumentu prawa jazdy z określonym terminem jego ważności nie jest kompetencją do modyfikowania i weryfikowania nabytych już wcześniej bezterminowo uprawnień poprzez ograniczanie i zmianę terminu ich ważności. Sąd stwierdził ponadto, że ustawa o kierujących pojazdami nie miała na celu zniesienia lub ograniczenia uprawnień nabytych bezterminowo na podstawie uchylonych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie wynika to również z wprowadzonego tą ustawą obowiązku wymiany dokumentów. Zdaniem sądu, podstaw do modyfikowania czy ograniczania tych uprawnień nie tworzą także art. 13, art. 75 ani art. 79 u.k.p.
Kluczowy element uzasadnienia dotyczył oceny § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, który stanowił podstawę kwestionowanego wpisu. NSA stwierdził, że ani z przepisu upoważniającego (art. 20 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) ani z wytycznych treściowych (art. 20 ust. 2 u.k.p.) nie wynika, aby do zakresu spraw przekazanych do uregulowania rozporządzeniem należało unormowanie zagadnienia ważności uprawnień do kierowania pojazdem, w tym uprawnień nabytych bezterminowo. Sąd uznał, że wskazany przepis rozporządzenia nie koresponduje ze standardem konstytucyjnym, co uzasadniało odmowę jego zastosowania. Analogiczną ocenę sąd odniósł do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich.
Wyrok NSA z 8 lipca 2026 r. (sygn. II GSK 58/26)
Źródło: orzeczenia.nsa.gov.pl
