Konwent Powiatów Województwa Śląskiego przyjął stanowisko w sprawie przedstawionej propozycji zmian dotyczących finansowania i organizacji publicznego transportu zbiorowego.
Z zadowoleniem przyjęto decyzję o zwiększeniu budżetu Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych na rok 2026 o dodatkowe ponad 200 mln zł, co pozwoli na pełne dofinansowanie wszystkich wniosków zgłoszonych przez organizatorów przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. W ocenie Konwentu decyzja ta stanowi ważny sygnał wsparcia dla lokalnego transportu publicznego i umożliwia utrzymanie ciągłości funkcjonowania wielu linii autobusowych w 2026 r., istotnych dla mieszkańców powiatów i gmin.
Jednocześnie zwrócono uwagę, że skala potrzeb transportowych o charakterze użyteczności publicznej, szczególnie na obszarach o zróżnicowanej strukturze osadniczej i terenach peryferyjnych, nadal przekracza dostępne środki. Podkreślono, że dotyczy to również województwa śląskiego, gdzie transport autobusowy o charakterze użyteczności publicznej odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu dostępności komunikacyjnej północnej, południowej i zachodniej części regionu. Wskazano, że Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych stanowi kluczowy instrument polityki komunikacyjnej państwa służący walce z wykluczeniem komunikacyjnym i umożliwiający dofinansowywanie deficytowych połączeń autobusowych organizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, a dopłaty z Funduszu pozwalają utrzymywać linie autobusowe, z których korzystają mieszkańcy osad, wsi i sołectw dojeżdżając do pracy, szkół, ośrodków zdrowia, aptek, urzędów oraz ośrodków sportowych, rekreacyjnych i kulturalnych.
Mając powyższe na uwadze, Konwent postuluje trwałe zwiększenie planu finansowego Funduszu o co najmniej 200 mln zł w latach kolejnych, tak aby utrzymać stabilność istniejących połączeń, rozwijać nowe linie na obszarach dotkniętych wykluczeniem komunikacyjnym, zapewnić samorządom i ich związkom możliwość racjonalnego planowania przewozów użyteczności publicznej w perspektywie wieloletniej oraz wzmocnić integrację transportu autobusowego publicznego z regionalnym systemem kolejowym.
Ponadto Konwent Powiatów Województwa Śląskiego apeluje, aby przy projektowaniu zmian legislacyjnych dotyczących funkcjonowania Funduszu uwzględnić, że w układzie terytorialnym to powiat ziemski jest funkcjonalnie predysponowany do organizowania transportu publicznego o charakterze użyteczności publicznej, ponieważ miasto z siedzibą powiatu kumuluje funkcje edukacyjne, gospodarcze i kulturalne, a optymalną formą organizacyjną jest związek powiatowo-gminny, który kanalizuje potrzeby lokalnych wspólnot i racjonalizuje siatkę połączeń poprzez zintegrowaną współpracę powiatu ziemskiego i gmin. Wskazano, że przykładem jest województwo śląskie, gdzie od rozpoczęcia działania Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych zawiązały się już cztery związki powiatowo-gminne, a kolejne powiaty ziemskie przygotowują się do takiej współpracy. Tym samym zmiany legislacyjne powinny prowadzić do tego, aby związki powiatowo-gminne i powiaty ziemskie w pierwszej kolejności otrzymywały środki na dopłatę do deficytowych przewozów użyteczności publicznej.
Zdaniem Konwentu zmiany legislacyjne powinny również uwzględniać waloryzację maksymalnej dopłaty do wozokilometra ze względu na wzrost cen energii, usług przewozowych i wynagrodzeń. Konwent Powiatów Województwa Śląskiego zadeklarował gotowość do współpracy z administracją rządową i samorządem województwa przy wypracowaniu rozwiązań systemowych, które pozwolą na trwałe ograniczenie wykluczenia komunikacyjnego oraz zapewnienie mieszkańcom stabilnego dostępu do transportu o charakterze użyteczności publicznej.
