Rusza ogólnopolski projekt „Edukacja Obywatelska dla Zmiany”, którego celem jest przygotowanie nauczycieli do rozwijania praktycznych kompetencji obywatelskich dzieci i młodzieży. Wsparciem ma zostać objętych 5000 nauczycieli oraz około 200 szkół i przedszkoli w całym kraju. Program zaplanowano na lata 2026–2031.

Wiedza o państwie to za mało

Znajomość zasad funkcjonowania państwa, społeczeństwa i mechanizmów demokracji pozostaje ważnym elementem edukacji, jednak coraz większego znaczenia nabiera umiejętność wykorzystywania tej wiedzy w praktyce. Chodzi m.in. o krytyczne myślenie, prowadzenie konstruktywnego dialogu, prezentowanie własnego stanowiska, odpowiedzialność za wspólnotę oraz aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.

Odpowiedzią na te potrzeby ma być projekt „Edukacja Obywatelska dla Zmiany”. Jego założeniem jest wyposażenie nauczycieli w nowoczesne metody i techniki pracy pozwalające rozwijać u uczniów poczucie sprawczości i zachęcać ich do praktycznego działania.

Inicjatywa realizowana jest w ramach Programu Rozwój Lokalny i finansowana ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021–2028. Projekt zakłada również współpracę z partnerem norweskim.

Eksperci przeszkolą liderów zmian

Wsparcie będzie realizowane w modelu kaskadowym. Najpierw wyłonionych zostanie 20 ekspertów krajowych. Ich zadaniem będzie przygotowanie 160 regionalnych liderów zmian – po 10 w każdym województwie. Następnie zdobyta wiedza ma trafić bezpośrednio do placówek edukacyjnych.

Liderzy obejmą wsparciem około 200 szkół i przedszkoli w całej Polsce. W ten sposób projekt ma dotrzeć łącznie do 5000 nauczycieli. Tak skonstruowany system ma umożliwić nie tylko przeprowadzenie szkoleń, ale przede wszystkim wprowadzenie długofalowych zmian w sposobie prowadzenia edukacji obywatelskiej.

Więcej dialogu i zaangażowania uczniów

Jednym z kluczowych założeń przedsięwzięcia jest tworzenie środowiska szkolnego opartego na dialogu, inkluzywności i partycypacji uczniowskiej. Kompetencje obywatelskie mają być rozwijane nie tylko podczas konkretnych zajęć, ale również poprzez codzienne funkcjonowanie społeczności szkolnej.

W ramach projektu przygotowane zostaną materiały edukacyjne przeznaczone dla szkół i przedszkoli. Placówki otrzymają również wsparcie merytoryczne regionalnych liderów zmian. Ma to ułatwić nauczycielom stosowanie metod angażujących uczniów i zachęcających ich do podejmowania inicjatyw.

Projekt w czasie zmian w szkołach

Uruchomienie programu zbiega się z wdrażaniem edukacji obywatelskiej jako nowego przedmiotu szkolnego. Projekt ma wspierać realizację jego celów oraz odpowiadać na potrzeby nauczycieli stojących przed zadaniem rozwijania u młodych ludzi nie tylko wiedzy, ale również praktycznych umiejętności społecznych.

Korzyści mają odczuć także szkoły, przedszkola, placówki edukacyjne i stowarzyszenia uczestniczące w przedsięwzięciu. Rozwój kompetencji kadry pedagogicznej ma przełożyć się na stworzenie lepszych warunków do aktywności społecznej dzieci i młodzieży.

W perspektywie kilku lat efektem programu ma być szkoła, w której edukacja obywatelska nie ogranicza się do poznawania zasad funkcjonowania państwa. Większy nacisk ma zostać położony na dialog, współpracę, odpowiedzialność oraz przekonanie młodych ludzi, że mogą mieć realny wpływ na swoje najbliższe otoczenie.

Więcej informacji o projekcie można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej: www.frse.org.pl/edukacja-obywatelska.

Źródło: MEN