Wojewoda: Obowiązujące prawo nie pozwala na tworzenie rezerwy celowej na nagrody dyrektora szkoły w ramach ustalania kryteriów i trybu przyznawania nagród ze środków funduszu tworzonego na podstawie Karty Nauczyciela.
Wojewoda Lubelski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym pochylił się nad kwestią nagradzania nauczycieli. Nagrody za pracę pedagogiczną mają swoją podstawę w przepisach Karty Nauczyciela (KN). Zgodnie z art. 49 ust. 2 KN, do zadań organów prowadzących szkoły należy ustalanie kryteriów i trybu przyznawania nagród dla nauczycieli za ich osiągnięcia w zakresie pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej. Nagrody te są przyznawane ze środków specjalnego funduszu tworzonego w budżetach organów prowadzących w wysokości co najmniej 1% planowanych rocznych wynagrodzeń osobowych. W ich ramach wypłacane są nagrody organu prowadzącego (głównie wójta czy starosty), lecz także nagrody dyrektorów szkół.
Ten drugi rodzaj nagród może zostać zrozumiany niewłaściwie. W uchwale rady gminy, której dotyczy to rozstrzygnięcie Wojewody, zaproponowano ustanowienie osobnego funduszu na nagrody dyrektora - niezależnego od funduszu wymaganego na podstawie art. 49 ust. 2 KN. Dodatkowy fundusz miał być rezerwą celową. A to - zdaniem Wojewody - stanowi już wejście w obszar innej ustawy. Kwestie rezerw celowych zostały uregulowane w art. 222 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Przepis ten pozwala na tworzenie rezerw tego typu w następujących sytuacjach:
- na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie opracowywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego;
- na wydatki związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 (tj. środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu);
- gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Analiza przepisów doprowadziła zatem do wniosku, że tworzenie rezerw celowych nie następuje na podstawie Karty Nauczyciela. Tworząc uchwałę w sprawie nagród dla nauczycieli, organ jednostki samorządu terytorialnego ma zatem przestrzegać zakresu upoważnienia wskazanego w tej ustawie, a nie wybiegać ku zagadnieniom, które w tej ustawie się nie znalazły. Jak dodał Wojewoda, utworzenie rezerwy celowej może nastąpić tylko w ramach uchwały budżetowej i tylko w przypadkach wymienionych w ustawie.
W tym przypadku, przekroczenie upoważnienia pozwalającego tylko na ustalenie kryteriów i trybu przyznawania nagród dla nauczycieli na podstawie Karty Nauczyciela, doprowadziło do stwierdzenia nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z 28 stycznia 2026 r. (sygn. PN-II.4131.30.2026)
