20 stycznia 2026 roku odbyło się comiesięczne posiedzenie Zespołu Edukacji, Kultury i Sportu w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Uczestnicy obrad omówili 11 projektów, które znalazły się na agendzie. Wydanie opinii nie zawsze było możliwe od razu, a opiniowanie jednego z punktów przedłużyło się na dodatkowe spotkanie zorganizowane doraźnie następnego dnia.

Jaka przyszłość czeka najem krótkoterminowy?

Podczas posiedzenia szczególnie wiele uwagi przykuła kwestia niedawnych propozycji dotyczących rynku usług hotelarskich. Projekt ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych przygotowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki dał organizacjom samorządowym - nie wyłączając ZPP (link) - asumpt do zgłoszenia wielu uwag i przedstawienia własnych wizji funkcjonowania rynku najmu krótkoterminowego. To właśnie na ten rodzaj działalności, na którą zmiany przepisów mają oddziaływać w największym stopniu.

Jak poinformował wiceminister Ireneusz Raś, celem proponowanych zmian jest dostosowanie krajowego prawa do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 z 11 kwietnia 2024 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1724. Potrzeba dostosowania przepisów odbywa się pod presją czasu, gdyż wspomniane rozporządzenie ma wejść w życie 20 maja br.

Zgodnie z informacją przedstawioną przez Ireneusza Rasia, w dużej mierze chodzi o ujednolicenie. Odtąd osoby wynajmujące lokale mają bowiem być traktowane jak przedsiębiorcy turystyczni. Innym założeniem wynikającym z prawa wspólnotowego jest, aby każdy obiekt otrzymywał indywidualny numer identyfikacyjny. Przewidziane w projekcie wysokie kary administracyjne powinny wspomóc starania na rzecz wyjęcia najmu krótkoterminowego z szarej strefy - strefy, której skala pozostaje na ten moment nieznana wobec braku jednolitych badań w tym zakresie. Stwierdzenie niestosowania się do przepisów ma skutkować zakazem działalności takiego przedsiębiorcy i brakiem możliwości wpisania danego obiektu do rejestru przez rok.

Dyrektor Departamentu Turystyki MSiT Dominik Borek potwierdził, że procedura dostosowywania przepisów odbywa się w pośpiechu z uwagi na nieprzekraczalny termin 20 maja. Wspomniane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady ma bowiem wejść w życie właśnie tego dnia. W swojej wypowiedzi dyr. Borek stwierdził, że nowe zadania dla samorządów będą zadaniami zleconymi finansowanymi z budżetu państwa - pomimo postulatu Ministerstwa Finansów, aby traktować te zadania jako własne. Z tego faktu - jak zapewniał - wynika brak podania w ocenie skutków regulacji kosztów po stronie jednostek samorządu terytorialnego.

Przedstawiciel resortu sportu i turystyki odniósł się przy tym do uwag Związku Powiatów Polskich. Jak wynika z wypowiedzi, uwzględniona zostanie m.in. uwaga o potrzebie uwzględnienia pozycji zarządców sukcesyjnych, a także uwaga dotycząca niespójności przepisów przejściowych i przepisów dotyczących wejścia ustawy w życie. W niektórych obszarach ma nastąpić doprecyzowanie brzmienia projektu. Dominik Borek odniósł się do obaw ZPP związanych z kontrolowaniem obiektów najmu krótkoterminowego. Odpowiadając na zgłoszoną uwagę wskazał, że możliwość przeprowadzenia kontroli w danym obiekcie będzie fakultatywną opcją i kontrole nie będą musiały być przeprowadzane wskutek każdego zgłoszenia. Co do samych zgłoszeń, poinformowano że składanie ich przez spółdzielnie mieszkaniowe będzie wymagało podjęcia uchwały, zaś same kontrole będą prowadzone w trybie przepisów ustawy - Prawa przedsiębiorców. Zdaniem dyr. Borka nie należy zatem obawiać się pieniactwa i natarczywych zgłoszeń obligujących do ciągłego kontrolowania obiektów. MSiT nie zgodziło się jednak z uwagą ZPP w przedmiocie braku możliwości ponownego wpisu wykreślonego obiektu do rejestru wcześniej niż po roku. W ocenie resortu, brzmienie przepisu ma związek z praktyką przekazywania obiektów z rąk do rąk - np. między małżonkami. Wydawanie ograniczeń na obiekt, a nie na właściciela, ma przysłużyć się ukróceniu stosowania takich metod, zwłaszcza że niejednokrotnie usługi najmu świadczą także osoby niebędące właścicielami nieruchomości. Przedstawiciel MSiT wyjaśnił też, że wójt ma być w sprawach postępowań administracyjnych stroną, a marszałek województwa będzie mógł je wszcząć tylko na jego wniosek.

Reprezentujący ZPP apl. radc. Piotr Majoch zwrócił uwagę na konieczność zapewnienia adresatom nowych przepisów większej precyzji legislacyjnej. Niektóre pojęcia zawarte w projekcie, związane chociażby z kryteriami wyznaczania stref bez usług najmu krótkoterminowego nieuchronnie wzbudzą wiele wątpliwości i nieporozumienia, jeśli nie zostaną uszczegółowione. Przedstawiciel ZPP podtrzymał także uwagę dotyczącą pojęcia "powtarzających się naruszeń", jako sformułowania, które - pomimo zapewnień - mogą okazać się furtką dla nie zawsze uzasadnionych zgłoszeń, które mogą wywołać presję częstego przeprowadzania kontroli przez upoważnione organy.

Pisemna polemika z resortem będzie kontynuowana, zaś samemu projektowi zostanie poświęcone spotkanie robocze zaplanowane na początek lutego. W związku z tym, na opisywanym posiedzeniu Zespołu opinia nie została jeszcze wydana. Warto odnotować postulat przedstawiciela Unii Metropolii Polskich Michała Cyrankiewicza-Gortyńskiego, aby projektem zajęły się także inne zespoły w ramach KWRiST - Zespół Społeczeństwa Informacyjnego i Zespół Infrastruktury. Jak wynika z odpowiedzi dyr. Dominika Borka, przeszkodą jest jednak termin wejścia w życie rozporządzenia unijnego, co sprawia że opiniowanie projektu odbywa się pod presją czasu.

Dwudniowe dyskusje o Wojewódzkich Zespołach Koordynacji

Najwięcej uwag ze strony samorządowej wzbudził projekt ustawy o Wojewódzkich Zespołach Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. Projekt ten ma na celu zrealizowanie założeń Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), oraz kamienia milowego A43G w ramach reformy A3.1 „Kadry dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy”. Pomysł skoordynowania polityki umiejętności i utworzenia nowych ciał mających stymulować rozwój nowoczesnego szkolenia zawodowego i uczenia się przez całe życie, nie jest pomysłem nowym. Projekt, który zakładał dodanie nowych przepisów do ustawy o samorządzie województwa trafił do organizacji samorządowych już w sierpniu ub. r. i został poddany dużej krytyce. Związek Powiatów Polskich zwracał uwagę, że ustawa ustrojowa, jaką jest podstawowy akt prawny regulujący funkcjonowanie województw, nie jest miejscem na przepisy natury oświatowej, niepasujące do charakteru ustawy. Uwaga ta została uwzględniona o tyle, że projekt wrócił w innym kształcie - już nie jako propozycja zmian w ustawie o samorządzie województwa, lecz odrębny akt prawny. Niektóre kwestie wciąż wzbudzały jednak nasze wątpliwości. W uwagach, które Związek Powiatów Polskich zasygnalizował jeszcze przed posiedzeniem Zespołu, wybrzmiała kwestia potrzeby zagwarantowania obligatoryjnego udziału przedstawiciela samorządów powiatowych w każdym Wojewódzkim Zespole Koordynacji. Nasza organizacja skoncentrowała się na brzmieniu przepisu opisującego skład WZK, z którego można było wyprowadzić teoretyczną możliwość pominięcia takich kandydatów przez podejmujących ostateczne decyzje marszałków województw. ZPP wniósł również o wyraźne wskazanie, iż w składzie każdego Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji musi znaleźć się miejsce dla przedstawiciela wojewódzkich konwentów dyrektorów powiatowych urzędów pracy. W tym kontekście wyrażono zaniepokojenie pomysłem uchylenia przepisów art. 8 ust. 3-7 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, co oznacza rezygnację z przepisu o możliwości zasięgnięcia opinii powiatowej rady rynku pracy przed wydaniem przez radę województwa opinii o zasadności kształcenia w danym zawodzie zgodnie z potrzebami rynku pracy.

Uwagi te nie zostały jednak uwzględnione. Podobny los spotkał zdecydowaną większość uwag przedstawionych przez Związek Województw RP. Przedstawiciele Ministerstwa tłumaczyli swoje działanie potrzebą pilnego wdrożenia projektu z uwagi na realizację założeń KPO oraz kamienia milowego, co nie przekonało przedstawicieli samorządów.

Podczas posiedzenia 20 stycznia jedyną możliwą opinią do wydania była opinia negatywna. Ostatnią szansą na zmianę tego stanu rzeczy miały stanowić ustępstwa resortu i uwzględnienie przynajmniej części uwag. Z tego powodu, przedstawiciele MEN zdecydowali o poddaniu projektu i uwag ponownej analizie, zaś samo opiniowanie zostało przełożone na kolejny dzień - środę 21 stycznia.

Na środowym spotkaniu, które odbyło się z udziałem wiceminister edukacji Katarzyny Lubnauer, reprezentująca ZPP mec. Bernadeta Skóbel, zwróciła uwagę, iż uwagi naszej organizacji mają w gruncie rzeczy charakter redakcyjny, a ich wdrożenie - przynoszące wymierne korzyści - nie powinno nastręczyć trudności. Podtrzymując uwagę związaną z zapewnieniem udziału przedstawicieli środowiska samorządów powiatowych, mec. Skóbel przypomniała, że takie gwarancje zostały już zaproponowane przez Ministerstwo w poprzedniej wersji projektu, tj. w październiku 2025 r. Przedstawicielka ZPP przekonywała, że rozróżnienie przedstawicieli samorządów w składzie WZK na reprezentantów gmin i powiatów, jest bardzo ważne. Na poziomie lokalnym to powiaty organizują bowiem działalność z obszaru kształcenia zawodowego i odpowiadają na potrzeby rynku pracy. Wiceminister Lubnauer zapowiedziała doprecyzowanie przepisów, co ma doprowadzić do niebudzącego już wątpliwości zagwarantowania przedstawicielom powiatów miejsca w składzie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji. W kolejnej wypowiedzi jasno wskazała, że - istotnie - rola powiatów w wykonywaniu zadań objętych projektem i całym kamieniem milowym KPO, jest bardzo duża. Brzmienie przepisów stanowiących o składach WZK musi zatem zostać uszczelnione, tak aby będące organizatorami kształcenia zawodowego powiaty mogły być pewne swojej pozycji.

Uwzględnienie tej, a także szeregu innych uwag przekonało stronę samorządową do wydania opinii pozytywnej.

Materiały edukacyjne pod lupą - ZPP wyjaśnia wątpliwości związane z istniejącymi projektami rozporządzeń

Dużą uwagę Związku Powiatów Polskich przykuł projekt rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w 2026 r. Projekt ten służy wykonaniu upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 60 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Projekt zawiera nowe formularze na 2026 rok, uwzględniając przy tym dotychczas obowiązujące maksymalne kwoty dotacji określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 11 maja 2023 r. w sprawie maksymalnych kwot dotacji celowej udzielanej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe. Właśnie ta kwestia zaciekawiła najbardziej. Piotr Majoch z ZPP zauważył, że w pierwszych dniach roku na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się inny projekt - rozporządzenia w sprawie maksymalnych kwot dotacji celowej udzielanej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe. Założeniem tego projektu było podniesienie maksymalnych kwot dotacji na ww. materiały dla uczniów wszystkich klas szkół podstawowych o 20%. W konsekwencji - jak wynika z jednego z paragrafów rzeczonego projektu, rozporządzenie RM z maja 2023 roku miało utracić moc obowiązującą wraz z końcem I kwartału 2026 roku. Dokładnie w tym samym czasie, od 1 kwietnia miało natomiast obowiązywać rozporządzenie, którego projekt trafił do porządku obrad styczniowego Zespołu Edukacji, a który w całości został oparty... właśnie na kwotach określonych w rozporządzeniu z 2023 r., który miał niebawem utracić moc obowiązującą.

Wątpliwości rozwiała Anna Dakowicz-Nawrocka, zastępca dyrektora Departamentu Kształcenia Ogólnego w MEN. Jak przekazała, sens opiniowania projektu wynika z konieczności przygotowania rozporządzenia, które mogłoby obowiązywać od 1 kwietnia. Resort rzeczywiście pracuje nad podniesieniem maksymalnych kwot dotacji. Gotowy projekt zmian w tym obszarze był już zawarty w nowelizacji Prawa oświatowego oraz niektórych innych ustaw. Pakiet zmian prawnych przeszedł cały proces legislacyjny, jednak 18 grudnia został zawetowany przez Prezydenta RP. W związku z tym, Ministerstwo przygotowało kolejny, mały projekt ustawy obejmujący przepis stanowiący o potrzebie wydania przez Radę Ministrów nowego rozporządzenia dotyczącego wysokości maksymalnych kwot dotacji. Jeśli ustawa ta zostanie przyjęta, powstaną warunki do tego, aby umieszczone przed kilkoma tygodniami na stronie RCL rozporządzenie również zostało uchwalone. Okoliczności zmuszają jednak do pewnego rodzaju pośpiechu i resort edukacji nie może czekać na nową ustawę. Zdaniem dyr. Dakowicz-Nawrockiej resort nie ma możliwości ryzykowania sytuacji, w której 1 kwietnia br. rozporządzenie w sprawie dotacji celowej nie mogłoby funkcjonować. Jeśli zaistnieją warunki do tego, aby wysokość dotacji została podniesiona, stanie się to najpewniej w drodze nowelizacji rozporządzenia, które znalazło się w porządku obrad.

Z uwagi na trwający do 12 lutego proces konsultacji projektu rozporządzenia w sprawie dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe w 2026 r., na styczniowym posiedzeniu Zespołu Edukacji, Kultury i Sportu KWRiST nie wydano opinii.

Zielone światła dla innych projektów

Strona samorządowa zaopiniowała pozytywnie szereg innych projektów, które znalazły się w agendzie posiedzenia. Są to:

• Projekt rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie maksymalnej wysokości opłat za sporządzenie odpisu lub kopii dokumentacji o czasowym okresie przechowywania,
• Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie egzaminów eksternistycznych,
• Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków,
• Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (tuż przed posiedzeniem Zespołu projekt ten został zredukowany do przepisu dostosowującego treść rozporządzenia poprzez zastąpienie przedmiotu "wychowanie do życia w rodzinie" przedmiotem "edukacja zdrowotna"),
• Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie Rządowego programu pomocy uczniom niepełnosprawnym w formie dofinansowania zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych w latach 2026–2028,
• Wniosek Ministra Infrastruktury rekomendujący zmiany do podstaw programowych kształcenia dla zawodu "technik transportu drogowego",
• Wniosek Ministra Infrastruktury rekomendujący zmiany do podstaw programowych kształcenia dla zawodu "kierowca mechanik",
• Wniosek Ministra Infrastruktury o wprowadzenie nowego zawodu "technik mobilności drogowej osób" i podstaw programowych dla tego zawodu.

Kolejne posiedzenie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu KWRiST planuje się na 11 lutego br. Tematów do omówienia z pewnością nie zabraknie, a przedstawiciele Związku Powiatów Polskich jak zawsze będą trzymać rękę na pulsie.