Naczelny Sąd Administracyjny zajął się niedawno sprawą, w której poruszono m.in. wątek rozumienia braków formalnych podania. Po wszystkim wyraził stanowisko, które stanowczo rozróżniło brak formalny od treści merytorycznej pisma.

Stan faktyczny: osoba fizyczna złożyła do burmistrza wniosek o wydanie opinii o zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości. Do wniosku dołączono mapę z projektem podziału. Organ dwukrotnie wzywał do uzupełnienia wniosku. Za pierwszym razem zażądał przedstawienia mapy projektu podziału przedmiotowej nieruchomości zgodnego z zapisami Zmiany Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego gminy w zakresie wykazania poszerzenia z działki drogi wewnętrznej do szerokości wskazanej w zapisach ww. planu zagospodarowania. Po wyjaśnieniach osoby wnoszącej podanie zażądał przedstawienia wstępnego projektu podziału działki zgodnego z zapisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości tj. wskazania prawnego dostępu do drogi publicznej dla każdej z nowoprojektowanych działek oraz wykazania na mapie wstępnego projektu podziału poszerzenia drogi wewnętrznej stanowiącej własność gminy do szerokości wskazanej w zapisach planu zagospodarowania przestrzennego. Po braku odpowiedzi, burmistrz powołując się na art. 64 § 2 KPA, poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek w sprawie wydania postanowienia o zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości pozostał bez rozpatrzenia w konsekwencji niezłożenia w terminie wymaganych dokumentów wskazanych w wezwaniu. Złożono skargę na bezczynność organu, którą uznał wojewódzki sąd administracyjny. Wyrok WSA został zaskarżony przez organ gminy.

Wyrok NSA: Skargę kasacyjną oddalono, przyznając rację osobie składającej podanie.

Uzasadnienie: NSA podkreślił, że pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 KPA stanowi czynność materialno-techniczną, na którą przysługuje skarga na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 PPSA.

„Kwestionowania legalności czynności pozostawienia podania bez rozpoznania dotyczy sytuacji, gdy w ocenie skarżącego złożony przez niego wniosek inicjujący postępowanie administracyjne spełnia kryterium kompletności, a pozostawienie go bez rozpoznania było bezpodstawne. Zatem postępowanie sądowe ze skargi na bezczynność organu administracji ma w tym przypadku na celu przesądzenie o tym, czy wniosek strony spełniał wszystkie wymagania formalne, a w konsekwencji, czy organ pozostawał bezczynny w sprawie. Wobec tego skuteczność skargi na bezczynność organu administracji zależy od tego, czy organ ten faktycznie miał podstawy by pozostawić podanie/wniosek strony bez rozpoznania, co wymaga zweryfikowania przez sąd prawidłowości zastosowania art. 64 § 2 KPA” – wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny.

Biorąc to pod uwagę, skład orzekający stwierdził, że art. 64 KPA dotyczy jedynie braków formalnych podania, a więc braku wymaganych przepisami prawa elementów pisma wszczynającego postępowanie administracyjne. Są one niezbędne do nadania podaniu biegu prawnego. Natomiast wezwanie do usunięcia braków w trybie § 2 tego artykułu KPA, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, może dotyczyć wyłącznie usunięcia braków formalnych pisma. Norma ta nie dotyczy innych wymagań, w szczególności nie może dotyczyć elementów wpływających na merytoryczną ocenę pisma. „Wskazany przepis nie obejmuje więc okoliczności, które mogą mieć znacznie dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy” – podkreślił NSA.

W treści art. 97 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarto dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o podział nieruchomości, wymieniając w pkt 8 mapę z projektem podziału. W rozpatrywanej sprawie mapa taka w postaci załącznika graficznego została jednak załączona do wniosku. Sama kwestia czy treść tej mapy spełnia określone wymogi prawne jest już natomiast elementem oceny merytorycznej podania. W ocenie sądu wezwania dotyczyły więc w swej istocie okoliczności mających znaczenie dla oceny wniosku co do meritum, a nie braków formalnych. Wnioskująca osoba złożyła bowiem dokument wymagany przez UGN, a więc nie doszło do nieprzedłożenia dokumentów, których nieuzupełnienie uniemożliwiłoby nadanie wnioskowi dalszego biegu. 

Główną tezę wyroku można więc zacytować wprost z uzasadnienia orzeczenia: „...Art. 64 KPA dotyczy braków formalnych podania, tj. braku wymaganych przepisami prawa elementów pisma wszczynającego postępowanie administracyjne, które są niezbędne do nadania podaniu biegu prawnego. Wezwanie do usunięcia braków w trybie art. 64 § 2 KPA, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, może dotyczyć wyłącznie usunięcia braków formalnych pisma, a nie innych wymagań, w szczególności nie może zmierzać do merytorycznej oceny pisma. Wskazany przepis nie obejmuje więc okoliczności, które mogą mieć znacznie dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy".

Opracowano na podstawie: Wyrok NSA z dnia 3 września 2026 r., sygn. I OSK 455/26.