31 lipca 2026 r. wejdzie w życie ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Nowe przepisy tworzą podstawy prawne do funkcjonowania związku metropolitalnego, określając zasady jego tworzenia, ustrój, zadania, organy, zasady gospodarki finansowej oraz źródła dochodów.

Ustawa przewiduje, że na terenie Polski będą funkcjonować dwa związki metropolitalne – śląski i pomorski. Prezydent RP podpisał ustawę 2 lipca 2026 r.

Zgodnie z ustawą związek metropolitalny ma być zrzeszeniem gmin lub powiatów z województwa pomorskiego, obejmującym obszar charakteryzujący się silnymi powiązaniami funkcjonalnymi i gospodarczymi oraz zaawansowaniem procesów urbanizacyjnych. W zamierzeniu projektodawców metropolia pomorska ma liczyć 61 gmin. Obowiązkowo w jej skład wejdą miasta na prawach powiatu: Gdańsk, Gdynia i Sopot.

Przepisy przewidują również możliwość przystąpienia do związku gmin i powiatów spoza województwa pomorskiego, jeżeli będą one silnie powiązane funkcjonalnie z obszarem związku i obejmą je zaawansowane procesy urbanizacyjne.

Ustawa przewiduje utworzenie związku metropolitalnego w drodze rozporządzenia Rady Ministrów wydawanego na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Wniosek ma być sporządzany na podstawie wniosku Rady Miasta Gdańska, składanego za pośrednictwem wojewody pomorskiego. Związek będzie mógł również powstać w wyniku przekształcenia istniejących form współpracy komunalnej, takich jak związek międzygminny, związek powiatowo-gminny lub stowarzyszenie.

Nowe przepisy wskazują, że związek metropolitalny nie będzie nową jednostką samorządu terytorialnego ani kolejnym szczeblem samorządu. Jego istotną cechą ma być skala działania obejmująca około 60 gmin i powiatów oraz około połowę powierzchni województwa pomorskiego.

Ustawa określa również strukturę organizacyjną związku. Jego organami będą zarząd jako organ wykonawczy oraz zgromadzenie pełniące funkcję organu stanowiącego i kontrolnego.

Przepisy dzielą zadania związku na obligatoryjne i fakultatywne. Do zadań obowiązkowych należeć będą m.in. prowadzenie polityki rozwoju, kształtowanie ładu przestrzennego, organizacja publicznego transportu zbiorowego na obszarze związku, rozwój mobilności miejskiej, działania związane z adaptacją do zmian klimatu oraz promocja związku i jego obszaru.

Ustawa przewiduje także możliwość wykonywania zadań fakultatywnych, obejmujących m.in. promocję zatrudnienia, aktywizację zawodową, prowadzenie centrów usług społecznych, politykę gospodarczą i innowacyjną, wspieranie edukacji i szkolnictwa wyższego, dofinansowywanie badań, rozwój kultury i ochronę dziedzictwa kulturowego, realizację inwestycji celu publicznego w zakresie gospodarki komunalnej, prowadzenie centrów usług wspólnych oraz organizowanie doradztwa i podnoszenia kompetencji pracowników samorządowych.

Związek metropolitalny będzie mógł również wykonywać inne zadania publiczne przekazane na podstawie porozumień komunalnych oraz zawierać porozumienia dotyczące wykonywania zadań publicznych z organami administracji rządowej i jednostkami samorządu terytorialnego zrzeszonymi w związku.

Źródło: prezydent.pl