Zarząd Związku Miast Polskich przyjął stanowisko w sprawie zmian zawartych w projekcie ustawy UC 106 z dnia 23 grudnia 2025 r., dotyczących nowelizacji ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw.
Związek wzywa Ministerstwo Klimatu i Środowiska do wycofania projektowanych, szkodliwych zmian zawartych w projekcie ustawy, przeprowadzenia rzetelnej analizy ekonomicznej i rynkowej skutków regulacji, podjęcia rzeczywistego dialogu z sektorem ciepłowniczym i samorządami oraz zapewnienia stabilnych i przewidywalnych warunków regulacyjnych dla wykorzystania biomasy w ciepłownictwie systemowym.
W stanowisku wskazano, że projektowane przepisy grożą istotnym wzrostem cen ciepła produkowanego z lokalnej biomasy leśnej w postaci zrębki, wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych. Skutki te będą szczególnie dotkliwe w perspektywie objęcia sektora ciepłownictwa systemem ETS II, co w praktyce oznacza przeniesienie dodatkowych kosztów bezpośrednio na odbiorców końcowych.
Związek przypomniał, że podobna sytuacja miała miejsce po wdrożeniu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów wprowadzanej do obrotu w postaci brykietu lub pelletu. Regulacje te wywołały kryzys na rynku pelletu, który dotknął gospodarstwa domowe oraz doprowadził do ograniczenia podaży paliwa, wzrostu cen i niepewności inwestycyjnej.
Związek zwraca uwagę na brak podstaw merytorycznych i legislacyjnych do wprowadzania projektowanych zmian w ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. W ocenie ZMP projekt ustawy wprowadza istotne ograniczenia podaży biomasy spełniającej kryteria zrównoważonej gospodarki leśnej, bez rzetelnego uzasadnienia w treści projektu. Proponowane zmiany w art. 28ba oraz art. 28bcb nie znajdują oparcia ani w przepisach prawa unijnego, ani w krajowych dokumentach strategicznych.
Jedynym odniesieniem do tych zmian jest lakoniczny zapis w Ocenie Skutków Regulacji, dotyczący rozszerzenia kryteriów ochrony terenów o wysokiej wartości bioróżnorodności, w tym starodrzewów i wrzosowisk. Zdaniem Związku zapisy te mają charakter deklaratywny, nieprecyzyjny i w praktyce niemożliwy do skutecznego wdrożenia, co rodzi ryzyko chaosu interpretacyjnego i paraliżu rynku.
Podkreślono również, że Ocena Skutków Regulacji nie zawiera analizy ekonomicznej skutków proponowanych zmian ani dla rynku biomasy, ani dla sektora ciepłowniczego, ani dla gospodarstw domowych. Brak jest oszacowania wpływu regulacji na ceny ciepła, bezpieczeństwo dostaw oraz realizację celów klimatycznych.
Związek wskazał, że projekt wprowadza nieuzasadnione ograniczenia sprzeczne z prawem Unii Europejskiej oraz krajową strategią w dziedzinie energii i klimatu. Dotyczą one wyłączeń związanych z biomasą pochodzącą z lasów i gruntów zalesionych o wysokiej różnorodności biologicznej, terenów pokrytych drzewostanami o charakterze starodrzewów, obszarów trawiastych o wysokiej bioróżnorodności oraz wrzosowisk. W ocenie ZMP regulacje te są niezrozumiałe i nieuzasadnione w kontekście obowiązujących definicji biomasy zrównoważonej oraz pojęcia drewna odpadowego. Dodatkowo pojęcie „starodrzewu” nie posiada jednoznacznej definicji prawnej, co uniemożliwia skuteczne dokumentowanie spełniania kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym UE 2022/996 dotyczącym weryfikacji kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz kryteriów niskiego ryzyka pośredniej zmiany użytkowania gruntów.
Związek podkreślił, że pozyskiwanie biomasy leśnej w postaci zrębki nie prowadzi do pośredniej zmiany użytkowania gruntów, nie wiąże się z przekształcaniem lasów czy torfowisk w grunty rolne i nie stanowi wysokiego ryzyka ILUC.
W stanowisku wskazano, że projekt spowoduje negatywne skutki społeczne, gospodarcze i klimatyczne. Proponowane regulacje doprowadzą do ograniczenia podaży paliwa dla ciepłownictwa systemowego, wzrostu kosztów i cen ciepła dla odbiorców końcowych, podważenia opłacalności inwestycji zrealizowanych przy wsparciu środków krajowych i unijnych, zagrożenia realizacji Planów Neutralności Klimatycznej oraz ryzyka powrotu do paliw kopalnych w miejsce biomasy.
Związek powołał się na dane publikowane przez Urząd Regulacji Energetyki, które wskazują, że ciepło z OZE, w tym niemal w całości z biomasy, pozostaje najtańszym źródłem ciepła w systemach ciepłowniczych. Ograniczanie dostępu do tego paliwa uznano za działanie sprzeczne zarówno z interesem społecznym, jak i z celami Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu.
Podkreślono, że w obecnych realiach geopolitycznych, klimatycznych i społecznych lokalna biomasa stanowi jeden z filarów bezpieczeństwa energetycznego i akceptowalnych cen ciepła w Polsce. Technologie biomasowe stabilizują system elektroenergetyczny i ciepłowniczy, pozwalają także obniżać przedsiębiorstwom energetycznym koszty zmienne, co przekłada się na niższe rachunki dla odbiorców końcowych.
Zdaniem Związku dalsze, nieuzasadnione ograniczanie wykorzystania biomasy będzie działaniem nieprzemyślanym, społecznie szkodliwym i sprzecznym z deklarowanymi celami transformacji energetycznej. Projektowane zmiany nie mają merytorycznego uzasadnienia, a ich wdrożenie grozi destabilizacją rynku, wzrostem cen ciepła oraz podważeniem lokalnego bezpieczeństwa energetycznego.
Związek Miast Polskich oczekuje, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska zrezygnuje ze szkodliwych zmian zawartych w projekcie ustawy UC 106 oraz wprowadzi stabilne rozwiązania zapewniające jak najszersze wykorzystanie biomasy w ciepłownictwie systemowym.