Edukacja ekologiczna odgrywa coraz większą rolę w ochronie środowiska i kształtowaniu odpowiedzialnych postaw społecznych. Parki narodowe, jako miejsca szczególnie cenne przyrodniczo, stają się dziś nie tylko obszarami ochrony natury, lecz także nowoczesnymi centrami wiedzy i dialogu o relacji człowieka z przyrodą. Dzięki wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ponad 40 mln zł z Funduszy Europejskich zostanie przeznaczone na rozwój nowoczesnych przestrzeni edukacyjnych w trzech parkach narodowych: Wielkopolskim, Świętokrzyskim i Białowieskim.
Dofinansowanie pochodzi z programów Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 oraz Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027. Projekty te wpisują się w długofalową strategię łączenia ochrony przyrody z edukacją, dostępnością i rozwojem infrastruktury przyjaznej środowisku.
Wielkopolski Park Narodowy: warsztaty blisko natury
Wielkopolski Park Narodowy zrealizuje kompleksową modernizację Stacji Terenowej Centrum Edukacji Ekologicznej w Jeziorach. Obiekt położony nad Jeziorem Góreckim ma stać się całorocznym centrum edukacyjnym, dostosowanym do potrzeb różnych grup odbiorców – od uczniów i studentów po seniorów i osoby z niepełnosprawnościami.
Inwestycja obejmuje gruntowną przebudowę budynku, pełną termomodernizację oraz wymianę instalacji technicznych. Wnętrza zostaną zaprojektowane z myślą o pracy warsztatowej i edukacji, a uzupełnieniem będzie infrastruktura terenowa, w tym amfiteatr, tablice edukacyjne i modele sensoryczne. Projekt zakłada również zastosowanie rozwiązań proekologicznych, takich jak instalacja fotowoltaiczna, system wykorzystania deszczówki oraz odzysk ciepła. Całkowity koszt inwestycji to około 9 mln zł, z czego 6,3 mln zł stanowi dofinansowanie unijne.
Świętokrzyski Park Narodowy: przyroda, historia i kultura
W Świętokrzyskim Parku Narodowym zabytkowy zespół drewnianych budynków dawnego Nadleśnictwa Święta Katarzyna zostanie przekształcony w nowoczesne centrum edukacyjno-wystawiennicze. Projekt łączy ochronę dziedzictwa kulturowego z nowoczesnymi formami przekazu wiedzy o przyrodzie i historii regionu Gór Świętokrzyskich.
Powstanie stała wystawa ukazująca relacje między człowiekiem a środowiskiem naturalnym, a także przestrzenie warsztatowe przeznaczone do zajęć edukacyjnych i wydarzeń kulturalnych. Istotnym elementem projektu będzie wykorzystanie naturalnego otoczenia – łąk, rzek i ekosystemów leśnych – jako integralnej części programu edukacyjnego. Inwestycja o wartości 14,8 mln zł uzyskała 12,6 mln zł dofinansowania i będzie realizowana do 2028 roku.
Białowieski Park Narodowy: muzeum na nowo
Białowieski Park Narodowy przeprowadzi szeroką rewitalizację Muzeum Przyrodniczo-Leśnego w Białowieży – najstarszego muzeum w polskich parkach narodowych. Projekt zakłada modernizację wystawy stałej oraz stworzenie interaktywnych przestrzeni edukacyjnych, które pozwolą odwiedzającym lepiej zrozumieć unikalny charakter Puszczy Białowieskiej.
Zakres prac obejmie także salę konferencyjną, dach budynku i wieżę widokową, co poprawi komfort zwiedzania i dostępność obiektu. Nowa oferta muzeum będzie skierowana zarówno do turystów, jak i lokalnych społeczności, szkół oraz rodzin z dziećmi. Całkowity koszt projektu to 31,7 mln zł, z czego blisko 21,4 mln zł pochodzi z Funduszy Europejskich.
Parki narodowe jako centra wiedzy
Realizowane inwestycje pokazują, że parki narodowe coraz wyraźniej pełnią rolę nowoczesnych centrów edukacyjnych, łączących ochronę przyrody z innowacyjnymi formami nauki i dialogu społecznego. Interaktywne wystawy, warsztaty i dostępność dla różnych grup odbiorców mają sprzyjać budowaniu świadomości ekologicznej i wzmacnianiu odpowiedzialności za środowisko. To inwestycje, które procentują nie tylko dziś, ale przede wszystkim w długiej perspektywie.
Źródło: NFOŚiGW