WSA: Wykreślenie obiektu z ewidencji zabytków następuje w formie czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie należy zatem utożsamiać takiej czynności z decyzją administracyjną. Czynność organu podlega kognicji sądu, ale jej kwestionowanie musi nastąpić w odpowiedniej formie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał postanowienie dotyczące skargi na odmowę wykreślenia obiektu z rejestru zabytków przez prezydenta miasta. Strona kwestionowała czynność organu, który po otrzymaniu pisma zatytułowanego "odwołanie i sprzeciw" podtrzymał swoje stanowisko. W dalszej kolejności do sądu administracyjnego wniesiona została skarga. Strona podniosła, że wbrew stanowisku prezydenta, istnieją faktyczne i prawne podstawy ku temu, by obiekt z rejestru usunąć.

Rozpoznanie skargi rozpoczęło się jednak od zbadania jej proceduralnej poprawności. Już na tym etapie Sąd stwierdził, że konieczne jest jej odrzucenie. Powołując się na ugruntowane orzecznictwo wskazał, że włączenie zabytku nieruchomego do ewidencji, a także - analogicznie - odmowa wyłączenia go z takiego rejestru, jest czynnością opisaną dość obszernie w art. 3 § 2 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zdecydowanie nie jest to jednak władczy akt w typie decyzji, postanowienia czy zarządzenia. Zamiast wydawania sformalizowanej decyzji administracyjnej, organ załatwiający sprawę z wniosku o usunięcie obiektu z ewidencji albo wykreśla obiekt albo informuje wnioskodawcę o odmowie.

Jak podaje Sąd, zaskarżeniu podlegało zatem jedynie "pierwotne" pismo o braku podstaw do wykreślenia obiektu, do którego organ dołączył pouczenie o prawie zaskarżenia czynności do sądu administracyjnego. Drugie pismo takiemu zaskarżeniu już nie podlegało. Było bowiem zaledwie powtórzeniem wcześniejszego stanowiska i wynikało z pomyłki wnioskodawcy. Zamiast złożyć skargę do WSA (co było wówczas możliwe), ten zdecydował się na złożenie czegoś w rodzaju odwołania do tego samego organu.

Postanowienie WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2026 r. (sygn. IV SA/Wr 564/25) - orzeczenie nieprawomocne

Źródło: CBOSA