Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy zajęła stanowisko w sprawie uchwał rad gmin dotyczących dopłat do systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Izba zwróciła uwagę, że obowiązujące przepisy nie przewidują konieczności corocznego „odnawiania” takich uchwał ani ich automatycznego wygaśnięcia wraz z końcem roku budżetowego.
Zgodnie z art. 6r ust. 2da rada gminy może postanowić, w drodze uchwały, o pokryciu części kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z dochodów własnych niepochodzących z pobranej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku gdy:
- środki pozyskane z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są niewystarczające na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym kosztów, o których mowa w ust. 2-2c, lub
- celem jest obniżenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranych od właścicieli nieruchomości.
W nawiązaniu do tej regulacji zostało do RIO skierowane przez jedną z gmin pytanie czy taka uchwała będzie stanowiła podstawę do pokrycia kosztów systemu odpadowego w kolejnych latach, czy też będzie należało ją corocznie powtarzać i kiedy należy ją uchwalać.
Jak wyjaśniła w odpowiedzi Izba, uchwała o pokryciu części kosztów systemu odpadów z dochodów własnych gminy jest aktem funkcjonalnie związanym z budżetem, ale podejmowanym na zasadach ogólnych. Oznacza to, że nie stosuje się do niej regulacji właściwych dla uchwały budżetowej, a sama uchwała – o ile nie wskazano w niej terminu końcowego – pozostaje domyślnie w obrocie prawnym do czasu jej uchylenia. W konsekwencji rada gminy może podjąć ją także w trakcie roku budżetowego, w odpowiedzi na faktyczną potrzebę dopłaty, bez obowiązku wskazywania w uzasadnieniu szacunkowej kwoty wsparcia finansowego.
RIO podkreśliła przy okazji, że uchwały te nie mają charakteru prawa miejscowego. Nie zawierają bowiem norm generalno-abstrakcyjnych i oddziałują wyłącznie w sferze wewnętrznej samorządu, wiążąc organy gminy oraz jej jednostki organizacyjne. Jednocześnie RIO przypomniała, że zasadą pozostaje bilansowanie się systemu gospodarowania odpadami. Dlatego w ocenie RIO brak obowiązku corocznego podejmowania uchwał o dopłatach nie zwalnia rad gmin z odpowiedzialności za regularną ocenę sytuacji finansowej systemu. Izba wskazuje, że potrzeba dopłat powinna być każdorazowo analizowana przy pracach nad budżetem oraz w toku jego wykonywania, z uwzględnieniem zmiennych kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów, cen energii i usług oraz wyników postępowań przetargowych. Taka coroczna weryfikacja jest – zdaniem Izby – elementem prawidłowego planowania budżetu i warunkiem zachowania stabilności finansowej gmin.
Wyjaśnienia RIO załączamy do naszego artykułu.