Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawiło projekt ustawy o uregulowaniu praw do gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw. Projekt zmierza do rozwiązania wieloletnich problemów związanych z nieuregulowanym stanem prawnym gruntów zabudowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, a także do modyfikacji zasad gospodarowania nieruchomościami publicznymi.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami spółdzielnie mieszkaniowe mogą ustanawiać spółdzielcze prawa do lokali wyłącznie w budynkach stanowiących ich własność lub współwłasność. W praktyce oznacza to konieczność posiadania przez spółdzielnię prawa własności albo użytkowania wieczystego wobec danego gruntu. Tymczasem znaczna liczba takich budynków powstała na gruntach publicznych, do których spółdzielnie nigdy nie uzyskały trwałego tytułu prawnego, często na skutek decyzji lokalizacyjnych wydawanych w okresie PRL. Projekt przewiduje tym samym przyznanie spółdzielniom mieszkaniowym roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego oraz o nieodpłatne przeniesienie własności posadowionych na nich budynków.

W przypadku gruntów Skarbu Państwa organem właściwym do rozpatrzenia wniosku będzie starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Z kolei dla nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, właściwe będą organy wykonawcze danej JST. Projekt przewiduje również jasne określenie organów odwoławczych – odpowiednio wojewody lub samorządowego kolegium odwoławczego.

Ustanowienie użytkowania wieczystego wiązać się będzie z obowiązkiem wniesienia przez spółdzielnię pierwszej opłaty oraz opłat rocznych, ustalanych zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wedle założeń, przewiduje się w tym zakresie preferencyjne stawki opłat, tj.: 0,3% ceny gruntu jako opłatę roczną oraz pierwszą opłatę nie wyższą niż 10% wartości nieruchomości. Ponadto, projektodawca dopuścił również możliwość udzielania stosownych bonifikat, przy czym w odniesieniu do gruntów Skarbu Państwa decyzję w tym przedmiocie ma podejmować wojewoda, a w przypadku gruntów samorządowych – właściwy organ stanowiący.

Istotnym elementem projektu jest zniesienie generalnego zakazu ustanawiania użytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe, obowiązującego od 2019 r. Rozwiązanie to ma umożliwić realizację inwestycji w ramach społecznego budownictwa czynszowego, w tym przez TBS i SIM, przy zachowaniu kontroli publicznego właściciela gruntu nad realizacją celu inwestycji.

Projekt zakłada także wprowadzenie zmian porządkujących w ustawie o gospodarce nieruchomościami, m.in. poprzez rozszerzenie pojęcia zasobu nieruchomości oraz doprecyzowanie zasad wyposażenia i doposażenia podmiotów publicznych. Całość regulacji zmierza do zwiększenia przejrzystości i efektywności gospodarowania nieruchomościami publicznymi.

Z projektem ustawy można zapoznać się pod linkiem: legislacja.rcl.gov.pl