Podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów (KR), która odbyła się 11 grudnia br., przyjęto opinię dotyczącą planu działania na rzecz stali i metali. Dokument odnosi się do roli europejskiego przemysłu metalurgicznego jako strategicznego filaru stabilności gospodarczej i społecznej Unii Europejskiej oraz jego powiązań z innymi kluczowymi sektorami, w tym przemysłem motoryzacyjnym i obronnym. Opinia zawiera postulaty dotyczące ochrony sektora oraz przyszłości europejskich regionów przemysłowych.
Członkowie KR podkreślili, że przemysł stalowy i metalurgiczny od początków integracji europejskiej stanowi fundament rozwoju wielu regionów i miast. Wskazali na jego znaczenie dla lokalnego wzrostu gospodarczego, tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy oraz wspierania kluczowych gałęzi przemysłu, które mają istotne znaczenie zarówno dla dobrobytu regionalnego, jak i strategicznej autonomii Unii Europejskiej.
W opinii zwrócono szczególną uwagę na wysokie koszty energii, uznając je za główny czynnik osłabiający konkurencyjność europejskiego sektora stali i metali w procesie dekarbonizacji. Podkreślono, że sektor ten funkcjonuje w warunkach silnej presji ze strony globalnych konkurentów, a ceny energii elektrycznej w Europie są nawet trzykrotnie wyższe niż w Stanach Zjednoczonych. Sytuacja ta prowadzi do zamykania zakładów produkcyjnych oraz opóźniania kluczowych inwestycji. Członkowie KR zaapelowali o pilną reformę rynku energii oraz przyspieszenie wsparcia dla wdrażania czystych technologii, takich jak zielony wodór, wskazując na znaczenie dostępu do czystej, bezpiecznej i przystępnej cenowo energii dla zielonej transformacji przemysłu.
Dokument odnosi się również do szeregu wzajemnie powiązanych wyzwań stojących przed europejskimi regionami przemysłowymi. Wśród nich wymieniono konflikty handlowe, nieuczciwe praktyki handlowe, globalną nadwyżkę mocy produkcyjnych w sektorze stali oraz zjawisko ucieczki emisji, polegające na przenoszeniu produkcji do krajów o mniej restrykcyjnych regulacjach klimatycznych. W odpowiedzi członkowie KR wezwali do wzmocnienia instrumentów ochrony handlu, zwiększenia skuteczności mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM) oraz wprowadzenia ograniczeń w wywozie złomu w celu ochrony zasobów i miejsc pracy. Zwrócono także uwagę na potrzebę zwiększenia popytu na europejską stal niskoemisyjną i metale poprzez zamówienia publiczne oraz wprowadzenie ogólnounijnego oznakowania „zielona stal”.
Członkowie KR podkreślili ponadto, że skuteczne wsparcie transformacji przemysłu, rynku pracy i regionów wymaga uzupełnienia istniejących instrumentów polityki spójności o trwałe i odpowiednio ukierunkowane finansowanie. W opinii zaznaczono znaczenie podejścia do polityki przemysłowej opartego na konkretnych obszarach, z wyraźnym ukierunkowaniem terytorialnym oraz wsparciem dla regionalnych ekosystemów przemysłowych, co ma kluczowe znaczenie dla skutecznej realizacji działań na poziomie lokalnym i regionalnym.
Sprawozdawca opinii, Guillermo Peláez Álvarez, regionalny minister finansów, sprawiedliwości i funduszy europejskich Asturii, wskazał, że rosnące koszty energii, nieuczciwy handel oraz niewystarczające wsparcie transformacji ekologicznej zagrażają istnieniu europejskiego przemysłu stalowego i metalurgicznego. Podkreślił, że utrata tego sektora oznaczałaby nie tylko spadek produkcji, lecz także osłabienie regionów przemysłowych, utratę miejsc pracy wysokiej jakości oraz ograniczenie strategicznej autonomii Europy. Zaznaczył, że przyjęta opinia stanowi pilne wezwanie do działań na poziomie Unii Europejskiej i opiera się na doświadczeniach regionu Asturii, pokazując, że konkurencyjność i transformacja ekologiczna mogą być realizowane równolegle.
Do znaczenia sektora stalowego odniósł się również Giorgio Gori, poseł do Parlamentu Europejskiego i wiceprzewodniczący Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. Wskazał on na strategiczną rolę stali dla autonomii Europy oraz potrzebę szybkich działań w obszarze kosztów energii, rozwoju rynków produktów ekologicznych oraz wzmocnienia narzędzi przeciwdziałania nieuczciwej konkurencji i zagranicznej nadwyżce mocy produkcyjnych. Podkreślił konieczność wspierania inwestycji i ochrony konkurencyjności w celu utrzymania produkcji stali w Europie przy jednoczesnym przyspieszeniu dekarbonizacji i wzrostu gospodarczego.