Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego jest nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego (art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Czynności zmierzających do realizacji tego celu organy te podejmują z urzędu, bowiem mogą one prowadzić do nałożenia na daną jednostkę określonych obowiązków. Prowadzeniu postępowania z urzędu nie przeczy okoliczność, że informację o potrzebie ich podjęcia organy mogą powziąć na podstawie pisma od określonej osoby czy instytucji.

Organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie tak, by wszystkie istotne dla niego z punktu widzenia regulacji materialnoprawnych okoliczności zostały w sprawie wyjaśnione. Dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy następuje dzięki przeprowadzeniu ważnych dla jej rozstrzygnięcia dowodów (art. 7 k.p.a.). Przy czym, zasadniczo, organ winien uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem tego dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Aktywny udział strony w postępowaniu i zgłaszanie przez nią określonych zarzutów czy wniosków dowodowych nie może zostać przez organ niezauważone. Jeśli więc, jak w sprawie niniejszej, skarżący prezentował niezmiennie stanowisko co do przesunięcia, a także wymiany słupa nr 30, to wobec zgłoszenia przez niego, jak i A. dowodów w tym zakresie, zadaniem organu było ich przeprowadzenie, a nie nagła rezygnacja z nich i rozstrzyganie w sprawie. Postępowanie dowodowe stanowi zasadniczą część postępowania administracyjnego, a wyczerpujące zebranie, a następnie rozpatrzenie całego materiału dowodnego służy realizacji zasady prawdy obiektywnej.

Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt: II SA/Rz 1427/19