Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji odniosło się do obaw Zastępcy RPO dotyczących ograniczenia możliwości udziału obserwatorów w obradach komisji rad gmin, powiatów i województw. Jak przekazał resort, nie przewiduje się zastąpienia tradycyjnych, stacjonarnych posiedzeń przez transmisje zdalne, a możliwość przeprowadzania obrad online pozostanie fakultatywna.

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Stanisław Trociuk zareagował na propozycje wprowadzenia do tzw. ustaw samorządowych (ustawy o samorządzie gminnym, powiatowym oraz województwa) przepisów umożliwiających odbywanie posiedzeń komisji organów stanowiących w trybie zdalnym. Warunkiem miałoby być przewidzenie stosownych postanowień w statucie danej jednostki samorządu terytorialnego. Jak podkreślił, pomimo wpisania się tych rozwiązań we współczesne realia technologiczne, propozycje rodzą poważne wątpliwości z perspektywy prawa dostępu do informacji publicznej. Prawo wstępu na kolegialne posiedzenia organów władzy publicznej pochodzących z wyborów, z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku, jest bowiem gwarantowane przepisem art. 61 ust. 2 Konstytucji. Zastępca RPO dodał, że uniemożliwianie wstępu na takie posiedzenia zostało wielokrotnie zakwalifikowane jako naruszenie prawa, o czym świadczą chociażby liczne orzeczenia sądów (w tym postanowienie NSA z 24 lutego 2015 r., sygn. I OSK 2517/14). Zaniepokojenie wywołało w tym kontekście niedookreślenie kierunku projektowanych zmian, zwłaszcza w kontekście powoływania się na doświadczenia z czasów pandemii COVID-19, które - z uwagi na przyczynę ich ustanowienia - miały być tylko tymczasowym i wyjątkowym ograniczeniem.

W odpowiedzi udzielonej przez przedstawiciela resortu poinformowano, że projektowana regulacja ma charakter wyłącznie fakultatywny i nie zastępuje stacjonarnej formy obradowania, która pozostanie podstawowym sposobem pracy komisji. Możliwość prowadzenia obrad w trybie zdalnym lub hybrydowym ma na celu sprawną organizację prac w sytuacjach wymagających szybkiego działania, jako rozwiązanie dodatkowe. Sekretarz Stanu w MSWiA Tomasz Szymański dodał, że resort w ramach proponowanych zmian nie zakłada ograniczenia prawa obywateli do wstępu na posiedzenia komisji, jako prawa zagwarantowanego ustawowo. Prawo to przysługuje bowiem niezależnie od formy, w jakiej odbywa się posiedzenie. Przedstawiciel resortu nadmienił przy tym, że dopuszczenie zdalnego obradowania komisji sejmiku nastąpiło już w praktyce funkcjonowania niektórych jednostek samorządu terytorialnego. Jako przykład wymieniony został Sejmik Województwa Lubuskiego, który podjął w tym celu odpowiednią uchwałę.

Źródło: BIP Biura RPO