6 maja 2026 r. podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów zebrani przywódcy samorządowi zainaugurowali szóstą edycję Nagrody im. Burmistrza Pawła Adamowicza. Inicjatywa ma na celu uhonorowanie lokalnych liderów i działaczy obywatelskich, którzy z odwagą i wytrwałością bronią wolności, demokracji oraz praworządności na poziomie lokalnym.

Nagroda, będąca wspólną inicjatywą Miasta Gdańska, Europejskiego Komitetu Regionów oraz Międzynarodowej Sieci Miast Schronienia (ICORN), została ustanowiona ku pamięci Pawła Adamowicza – wieloletniego prezydenta Gdańska, zamordowanego w 2019 roku po długotrwałej kampanii mowy nienawiści.

Podczas inauguracji ogłoszono rozpoczęcie naboru kandydatur do tegorocznej edycji. Zgłoszenia można składać do 31 października 2026 roku. Kandydatów mogą zgłaszać członkowie Europejskiego Komitetu Regionów, burmistrzowie, przewodniczący regionów, posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego.

Przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów Kata Tüttő podkreśliła, że nagroda stanowi „jasne zobowiązanie do obrony demokracji lokalnej i podstawowych wolności wszędzie tam, gdzie są one zagrożone”. Jak zaznaczyła, w czasie rosnącej presji na wartości demokratyczne wyróżnienie jest wspólnym europejskim apelem o wsparcie osób broniących wolności i demokracji na poziomie lokalnym, często z narażeniem własnego bezpieczeństwa.

Tegorocznym laureatem Nagrody został Ekrem İmamoğlu, demokratycznie wybrany burmistrz Stambułu i przewodniczący Związku Gmin Turcji. Jego zaangażowanie na rzecz demokracji lokalnej zostało docenione podczas marcowej sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów. W 2025 roku laureatem został mer Kijowa Witalij Kliczko, wyróżniony za przywództwo i wspieranie zaangażowania obywatelskiego mimo realiów wojny.

W ramach inicjatywy przyznawane są również wyróżnienia specjalne. W 2026 roku jury uhonorowało Mary Crilly, założycielkę i dyrektorkę Centrum Przeciwdziałania Przemocy Seksualnej w Cork w Irlandii. Rok wcześniej specjalne wyróżnienie otrzymali Bassam Aramin i Rami Elhanan z Parents' Circle Family Forum za działania na rzecz pojednania Palestyńczyków i Izraelczyków.

Paweł Adamowicz pełnił funkcję prezydenta Gdańska od 1998 roku i przez wiele lat był członkiem Europejskiego Komitetu Regionów. Został śmiertelnie ugodzony nożem 13 stycznia 2019 roku podczas wydarzenia charytatywnego. Jego zabójstwo poprzedziło nasilanie się mowy nienawiści skierowanej przeciwko niemu.