W najnowszym numerze Pisma Samorządu Terytorialnego WSPÓLNOTA, m.in.:

Deregulacja prawa samorządowego – głupie kroki rządu. Czy zapowiadana deregulacyjna ofensywa rządu skończy się jak wiele ambitnych projektów politycznych – spektakularnym odwrotem? Z obietnic systemowych zmian pozostał legislacyjny kosmetyk, a zamiast likwidacji barier dostaliśmy katalog drobnych korekt, niektórych sprzecznych z tym, czego samorządowcy oczekują – pisze Grzegorz Kubalski, zastępca dyrektora Biura Związku Powiatów Polskich.

Związek Miast Polskich obradował w Gdyni. Jubileusz miasta, dwukadencyjność, referenda w samorządach oraz przejście na emeryturę długoletniego dyrektora Andrzeja Porawskiego zdominowały obrady 49. Zgromadzenia Ogólnego Związku Miast Polskich.

Samorządowcy pracują pod presją pomówień i publicznych oskarżeń. Moje sprawy nie mają żadnego wpływu na działalność związku i moją w nim obecność. Zresztą podczas Zgromadzenia Ogólnego poświęciliśmy im sporo uwagi, bo w przeszłości wielu innych kolegów i koleżanek było oskarżanych, a później oczyszczanych z zarzutów – mówi w dużym wywiadzie Jacek Sutryk, prezes Związku Miast Polskich, prezydent Wrocławia.

Radny na etacie – powstaje ogólnopolski rejestr. Sieć Obywatelska Watchdog Polska domaga się zmiany prawa i wprowadzenia zakazu łączenia funkcji radnego z pracą w jednostce gminy. Pierwszym krokiem ma być pokazanie skali zjawiska. Co sądzą o tym samorządowcy?

Ziemia – racjonalna odpowiedź na administracyjny chaos. Jest coś, co istnieje w polskim krajobrazie od stuleci, co przetrwało zabory, wojny, PRL i kilka rund reformy samorządowej. To Ziemia. Ziemia Sądecka. Ziemia Bocheńska. Ziemia Wąbrzeska. Ziemia Piotrkowska – piszą Rudolf Borusiewicz, dyrektor Biura Związku Powiatów Polskich oraz Rafał Rudka, redaktor naczelny Dziennika Warto Wiedzieć.

Orzecznictwo i stanowiska organów dotyczące ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP. Rozstrzygnięcia RIO, wojewodów i sądów administracyjnych oraz stanowiska MSWiA z upływem czasu coraz dokładniej wyznaczają granice dopuszczalnych rozwiązań przyjmowanych przez gminy. Prezentujemy najciekawsze i najważniejsze przykłady.

Sekretarz z przeniesienia lub awansu wewnętrznego, czy tylko z naboru? To dylemat, przed którym stają organy wykonawcze JST, a obowiązujące przepisy oraz ich interpretacja przez organy nadzoru oraz sądy nie ułatwiają jego rozstrzygnięcia. Analizujemy najważniejsze linie orzecznicze.

Samorządy budują lokalne bezpieczeństwo. Ochrona ludności coraz wyraźniej staje się pełnoprawnym obszarem polityki lokalnej. Samorządy przygotowują miejsca doraźnego schronienia i ukrycia, budują magazyny obrony cywilnej, kupują agregaty, sprzęt medyczny i wyposażenie logistyczne. Prezentujemy wybrane inwestycje z całego kraju.

Bezpieczeństwo to nie tylko armia – kluczowa jest odporność społeczeństwa. Rozmawiamy z Kazimierzem Barczykiem, pomysłodawcą II Ogólnopolskiego Kongresu i Forum Samorządowego Obrony Cywilnej „Bezpieczna Polska i Obywatele. Nowy system Obrony Cywilnej”.

Projekt ustawy o transgranicznych odpadach przerzuca koszty na samorządy. Związek Gmin Wiejskich RP krytycznie ocenia projekt ustawy wdrażającej unijne przepisy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Nowe regulacje nie tylko nie realizują zaleceń NIK, ale mogą pogłębić problemy i przerzucić odpowiedzialność oraz koszty na gminy.

Grupy zakupowe JST – realna przewaga małych samorządów. Małe gminy realizują niemal taki sam zakres zadań publicznych jak duże miasta, mimo że ich możliwości finansowe, kadrowe i organizacyjne są mniejsze. W tym kontekście grupy zakupowe stają się realnym narzędziem budowania przewagi kosztowej, organizacyjnej i instytucjonalnej – pisze Grzegorz Bebłowski, ekspert zamówień publicznych.

Decyzja o usunięciu odpadów. Prezentujemy ciekawy wyrok WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję SKO dotyczącą nakazu usunięcia odpadów z kilku działek. Uznał, że rozstrzygnięcie organu było nieczytelne, a materiał sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony.

Transkrypcja małżeństwa jednopłciowego. Odmowa przeniesienia do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci nie może pomijać prawa UE i standardów ochrony praw człowieka. NSA uznał, że transkrypcja jest jedynym skutecznym sposobem uznania takiego małżeństwa.

Brak opinii powodem unieważnienia regulaminu. Nieprzekazanie projektu regulaminu do obligatoryjnego zaopiniowania przez organ regulacyjny stanowi istotne naruszenie procedury legislacyjnej – przypomniał w rozstrzygnięciu nadzorczym wojewoda kujawsko-pomorski.

Krótkoterminowe pożyczki poza WPF. Pożyczki udzielane i spłacane w tym samym roku budżetowym nie wymagają ujmowania w wieloletniej prognozie finansowej ani wykazywania w budżecie po stronie przychodów i rozchodów – tłumaczy RIO.

Reforma pomocy społecznej ma ustawić system bliżej człowieka. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej proponuje rozległy pakiet zmian, które mają uporządkować przepisy, wzmocnić usługi środowiskowe i stworzyć podstawy do bardziej nowoczesnego działania samorządowych jednostek pomocy społecznej.

Nowe zasady ochrony działalności rolniczej. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi chce ograniczyć konflikty między rolnikami a innymi mieszkańcami obszarów wiejskich.

Efekt finansowy i niefinansowy zmian w podatku od nieruchomości. Minął rok od wejścia w życie głośnej nowelizacji przepisów dotyczących podatku od nieruchomości. Wstępne dane pozwalają ocenić, jak zmiana przełożyła się na finanse gmin – piszą Daniel Panek i Marcin Klukowski z kancelarii CRIDO

Sytuacja ludnościowa Polski jest coraz trudniejsza. W najbliższej przyszłości nie należy oczekiwać istotnych zmian, które gwarantowałyby stabilny rozwój demograficzny – zauważają statystycy GUS w najnowszej edycji raportu „Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju”. Zawarto w nim wstępne dane za 2025 rok.

Szpitale gotowe na blackout? Choć wszystkie skontrolowane szpitale dysponują agregatami prądotwórczymi, a większość posiada systemy podtrzymania zasilania, NIK wskazuje na poważne luki w ich utrzymaniu i organizacji.

Europejska i krajowa polityka mieszkaniowa w praktyce samorządowej. Problem mieszkaniowy ma jednocześnie wymiar infrastrukturalny, społeczny i gospodarczy, jednak w praktyce ujawnia się przede wszystkim na poziomie lokalnym. To właśnie tu rozstrzygają się kwestie planowania przestrzennego, zarządzania zasobem, relacji z rynkiem, prowadzenia inwestycji komunalnych. Co to oznacza w praktyce?

Apel o silniejszy sojusz na rzecz odbudowy Ukrainy. Przed czerwcową Ukraine Recovery Conference 2026 w Gdańsku Europejski Komitet Regionów zaapelował o wzmocnienie Europejskiego Sojuszu Miast i Regionów na rzecz Odbudowy Ukrainy.

W wirze słów. Biblioteka Nowa w Rzeszowie powstanie według projektu, za którym stoją japoński architekt Kengo Kuma i konsorcjum Schick Architekci–TK Holding z Rudy Śląskiej. Zwycięska koncepcja nosi nazwę Wir Słowa i rzeczywiście, tuż po rozstrzygnięciu konkursu architektonicznego wpadła w wir słów. Do tego stopnia, że jej los stanął – na chwilę – pod znakiem zapytania.

„Z pewnością Gliwice” – takim hasłem będzie promować się śląskie miasto. Gliwice przygotowały plan marketingowy na najbliższe lata. Nowa strategia marki „Moc wygodnego miasta” to obietnica, że tutaj nie trzeba wybierać między karierą a spokojnym życiem