Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o nałożeniu na Pocztę Polską kary w wysokości 27 mln zł. Sprawa dotyczyła przetwarzania danych osobowych około 30 mln obywateli w związku z przygotowaniami do korespondencyjnych wyborów na Prezydenta RP w 2020 roku.
Wyrok zapadł 5 marca 2026 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą II SA/Wa 837/25. Sąd uznał skargę Poczty Polskiej za zasadną i uchylił decyzję Prezesa UODO w części dotyczącej tej spółki.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Prezesa Rady Ministrów z 16 kwietnia 2020 r., zobowiązująca Pocztę Polską do podjęcia przygotowań do organizacji wyborów korespondencyjnych, wiązała spółkę do czasu stwierdzenia jej nieważności. Nieważność tej decyzji została stwierdzona dopiero cztery lata później.
Sąd wskazał, że w momencie podejmowania działań przez Pocztę Polską decyzja premiera pozostawała w obrocie prawnym i korzystała z domniemania legalności. W związku z tym nie można uznać, że spółka przetwarzała dane osobowe bez podstawy prawnej.
WSA zwrócił także uwagę, że nie wszystkie skutki wykonania decyzji, która później została uznana za nieważną, mogą zostać odwrócone. Do takich skutków zaliczono proces przetwarzania danych osobowych oraz upływ czasu.
Zdaniem sądu Poczta Polska, jako adresat decyzji Prezesa Rady Ministrów, nie mogła odmówić jej wykonania. Kwestionowanie takiej decyzji było możliwe jedynie poprzez zaskarżenie jej do sądu administracyjnego, jednak nawet w takim przypadku decyzja pozostaje wiążąca do momentu jej prawomocnego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Sprawa ma swój początek w 2020 r., kiedy w czasie pandemii COVID-19 przygotowywano organizację wyborów prezydenckich w formie korespondencyjnej. W związku z tym 16 kwietnia 2020 r. Prezes Rady Ministrów wydał decyzję zobowiązującą Pocztę Polską do podjęcia działań organizacyjnych, co wymagało uzyskania danych osobowych około 30 mln pełnoletnich obywateli.
Na tej podstawie 20 kwietnia 2020 r. Poczta Polska wystąpiła do Ministerstwa Cyfryzacji o przekazanie danych z bazy PESEL. Dane obejmujące m.in. numery PESEL, imiona i nazwiska oraz adresy zameldowania zostały przekazane dwa dni później na płycie DVD. Przetwarzanie danych trwało miesiąc, a następnie zostały one zniszczone w dniach 15–22 maja, gdy było już wiadomo, że wybory nie odbędą się w planowanym terminie i formie.
Wcześniej decyzję premiera z 16 kwietnia 2020 r. zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 września 2020 r. uznał, że została ona wydana bez podstawy prawnej i rażąco naruszała prawo. Wyrok ten został następnie podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny 28 czerwca 2024 r.
Po tych rozstrzygnięciach Prezes UODO wszczął postępowanie administracyjne dotyczące działań Poczty Polskiej i Ministerstwa Cyfryzacji. Postępowanie zakończyło się decyzją z 17 marca 2025 r., w której organ uznał, że doszło do naruszeń zasad przetwarzania danych osobowych i nałożył na Pocztę Polską karę w wysokości 27 mln zł. Minister Cyfryzacji został ukarany kwotą 100 tys. zł, którą zapłacił.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2026 r. uchylający decyzję Prezesa UODO wobec Poczty Polskiej jest nieprawomocny. Organ nadzorczy może złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Źródło: UODO