10 grudnia br. podczas sesji plenarnej Europejski Komitet Regionów (KR) przyjął opinię dotyczącą strategii ProtectEU, przygotowaną przez sprawozdawczynię Anne Rudisuhli, radną departamentu Buches-du-Rhône. Dokument podkreśla konieczność realnego włączenia władz lokalnych i regionalnych w działania na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej.

Cel strategii ProtectEU

Strategia ProtectEU, ogłoszona przez Komisję Europejską w kwietniu, ma na celu wzmocnienie odporności Unii Europejskiej na pojawiające się zagrożenia. Zakłada podejście oparte na zaangażowaniu całego społeczeństwa i obejmuje obszary bezpieczeństwa wewnętrznego oraz polityk społecznych, edukacyjnych, cyfrowych, gospodarczych, środowiskowych i kulturalnych.

Według KR samorządy terytorialne, choć nie są w stanie samodzielnie przeciwdziałać takim zjawiskom jak transgraniczny handel ludźmi, ataki terrorystyczne czy cyberzagrożenia, powinny być traktowane jako kluczowi partnerzy w zapobieganiu tym zagrożeniom oraz ochronie obywateli i infrastruktury krytycznej. W opinii zaakcentowano konieczność zacieśnienia współpracy między szczeblem krajowym i lokalnym, organami portowymi, służbami celnymi oraz agencjami europejskimi, w tym Europolem i Frontexem.

Propozycje dotyczące cyberbezpieczeństwa

W odpowiedzi na rosnącą liczbę cyberataków na infrastrukturę lokalną, taką jak szkoły i szpitale, opinia zawiera konkretne postulaty. Należą do nich:

• utworzenie regionalnych punktów kontaktowych ds. cyberbezpieczeństwa, które koordynowałyby działania lokalne,
• przeprowadzanie regularnych audytów władz lokalnych - przy wsparciu unijnej agencji ENISA - w celu oceny podatności na zagrożenia i właściwego ukierunkowania inwestycji.

Walka z radykalizacją postaw

KR podkreślił również znaczenie działań prewencyjnych na poziomie lokalnym, gdzie najczęściej dostrzegane są pierwsze symptomy radykalizacji, np. w szkołach, klubach sportowych i organizacjach społecznych. W opinii zalecono:

• szersze wykorzystanie jednostek wsparcia dla rodzin dotkniętych radykalizacją,
• utworzenie unijnej sieci tych jednostek,
• organizację wzajemnych szkoleń dla pracowników pierwszej linii.

Wskazano także na potrzebę zapewnienia przez Komisję Europejską narzędzi praktycznych, takich jak szkolenia i wsparcie ekspertów, umożliwiających skuteczne wdrażanie lokalnych strategii bezpieczeństwa.

Stanowisko sprawozdawczyni

Anne Rudisuhli, komentując przyjętą opinię, podkreśliła wagę działań podejmowanych na poziomie lokalnym: „Stoimy w obliczu poważnych zagrożeń dla naszej infrastruktury, w tym przestępczości zorganizowanej, radykalizacji postaw, cyberataków
i wykorzystywania małoletnich w internecie. Dlatego też w mojej opinii wzywam do uznania kluczowej roli odgrywanej przez władze lokalne w nowej europejskiej strategii bezpieczeństwa. ProtectEU musi wyposażyć terytoria w praktyczne narzędzia, ponieważ znajdują się one na pierwszej linii - wykrywanie sygnałów wczesnego ostrzegania i wdrażanie skutecznej polityki zapobiegawczej.”

Przyjęta opinia KR stanowi wkład władz lokalnych i regionalnych w kształtowanie unijnych działań bezpieczeństwa oraz akcentuje ich rolę w budowaniu odporności na współczesne zagrożenia.