Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków na dofinansowanie opracowania lub aktualizacji miejskich planów adaptacji do zmian klimatu. Wsparcie skierowane jest do samorządów z makroregionu Polski Wschodniej i finansowane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027.

Nabór prowadzony jest w ramach działania 2.2 „Adaptacja do zmian klimatu” i potrwa od 16 lutego do 16 kwietnia 2026 r. Budżet obecnej edycji wynosi 3 mln zł, a poziom dofinansowania może sięgnąć nawet 85 proc. kosztów kwalifikowalnych projektu.

Adaptacja jako strategiczny priorytet

Zmiany klimatyczne przestają być prognozą, a stają się codziennym doświadczeniem miast. Coraz częstsze fale upałów, intensywne opady deszczu czy gwałtowne burze generują realne zagrożenia dla infrastruktury i zdrowia mieszkańców. Odpowiedzią na te wyzwania mają być dobrze przygotowane miejskie plany adaptacji (MPA).

Adaptacja do zmian klimatu została wskazana jako jeden z kluczowych priorytetów Strategii Działania NFOŚiGW na lata 2025–2028. W całej perspektywie finansowej 2021–2027 na działania związane z przystosowaniem do skutków zmian klimatycznych przeznaczonych zostanie ponad 2 mld euro z Funduszy Europejskich.

Czym są miejskie plany adaptacji?

Miejskie plany adaptacji to dokumenty strategiczne, które stanowią fundament odpowiedzialnego zarządzania ryzykiem klimatycznym. Zawierają diagnozę aktualnego przygotowania miasta na skutki zmian klimatu, analizę zagrożeń oraz katalog działań niezbędnych do realizacji w kolejnych latach.

Opracowanie MPA pozwala samorządom w sposób systemowy przygotować się na ekstremalne zjawiska pogodowe – od podtopień po zjawisko miejskich wysp ciepła. To także narzędzie porządkujące proces planowania inwestycji infrastrukturalnych i środowiskowych, umożliwiające lepsze wykorzystanie środków krajowych i unijnych.

Dobrze przygotowany plan staje się mapą drogową dla projektów związanych z retencją wód opadowych, zazielenianiem przestrzeni miejskich, modernizacją systemów odprowadzania wody czy ochroną zdrowia mieszkańców w czasie upałów.

Kto może ubiegać się o wsparcie?

O dofinansowanie mogą starać się miasta średnie z makroregionu Polski Wschodniej liczące od 20 do 100 tys. mieszkańców, które tracą funkcje społeczno-gospodarcze, a także działające w ich imieniu jednostki organizacyjne.

Wsparcie przewidziano również dla gmin, na których terenie znajdują się uzdrowiska lub obszary ochrony uzdrowiskowej. W województwie podlaskim uprawnione są wszystkie miasta powiatowe oraz pozostałe miasta powyżej 10 tys. mieszkańców, z wyjątkiem beneficjentów programu FEnIKS.

Makroregion Polski Wschodniej obejmuje województwa: lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie oraz mazowieckie regionalne.

Link do ogłoszenia o naborze: FEPW.02.02-IW.01-003/25.

Inwestycja w bezpieczeństwo i jakość życia

Realizacja inwestycji adaptacyjnych w oparciu o miejskie plany adaptacji ma wzmocnić odporność infrastruktury oraz poprawić zarządzanie ryzykiem klimatycznym. To także działanie na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców i ochrony zdrowia publicznego.

Choć budżet obecnego naboru jest stosunkowo niewielki, znaczenie opracowania lub aktualizacji MPA wykracza daleko poza wymiar finansowy. To pierwszy krok do systemowego przygotowania miast na skutki zmian klimatycznych, które w nadchodzących dekadach będą coraz silniej kształtować warunki życia w Polsce Wschodniej.