Minister Zdrowia przedstawiła pakiet planowanych zmian w systemie ochrony zdrowia, których celem – jak podkreślono podczas konferencji prasowej, która miała miejsce 8 lipca br. – jest zwiększenie przejrzystości funkcjonowania szpitali, poprawa bezpieczeństwa pacjentów oraz stabilizacja finansowa systemu. Zapowiedziano zarówno rozwiązania organizacyjne i cyfrowe, jak i zmiany dotyczące zasad zatrudniania personelu medycznego oraz funkcjonowania placówek finansowanych ze środków publicznych.

Rekomendacje dotyczące kosztów funkcjonowania szpitali

Minister poinformowała, że do końca sierpnia Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji ma przygotować rekomendacje dotyczące struktury kosztów dla siedmiu poziomów szpitali funkcjonujących w Polsce. Mają one uwzględniać specyfikę poszczególnych typów placówek, w tym szpitali zabiegowych, niezabiegowych i monoprofilowych.

Jak zapowiedziano, rekomendacje mają stać się podstawą do wprowadzenia w przyszłości zachęt dla placówek utrzymujących rekomendowaną strukturę kosztów, a także sankcji wobec tych, które będą ją przekraczały.

Minister wskazała również, że obecnie udział kosztów wynagrodzeń różni się w zależności od rodzaju szpitala, dlatego nie będzie jednego wskaźnika dla wszystkich placówek. Zaznaczyła jednocześnie, że dla wielospecjalistycznych szpitali zabiegowych za bezpieczny uznawany jest poziom około 60%. kosztów przeznaczanych na wynagrodzenia, choć – jak podkreśliła – w Polsce funkcjonują zarówno szpitale z udziałem kosztów wynagrodzeń na poziomie około 40%., jak i takie, w których przekraczają one 81%.

Propozycja limitu wynagrodzeń kontraktowych

Jednym z głównych elementów zapowiadanych zmian jest propozycja wprowadzenia maksymalnej stawki wynagrodzenia dla indywidualnego pracownika medycznego w publicznym systemie ochrony zdrowia.

Minister zapowiedziała, że proponowaną stawką graniczną będzie 240 zł brutto za godzinę. Jak wyjaśniła, rozwiązanie ma dotyczyć przede wszystkim umów kontraktowych, ponieważ wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę regulowane są odrębnymi przepisami.

Według przedstawionych założeń stawka ta odpowiada wynagrodzeniu około 40 tys. zł brutto miesięcznie w przeliczeniu na etat.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że celem tej propozycji jest ograniczenie tzw. „kominów płacowych”, które – jak wskazywał – stanowią jeden z głównych kosztów funkcjonowania szpitali. Dodał, że rozwiązanie ma zapobiegać sytuacjom, w których szpitale konkurują między sobą wysokością wynagrodzeń finansowanych ze środków publicznych.

Zmiany w zatrudnianiu personelu medycznego

Ministerstwo zapowiedziało również nowe zasady dotyczące organizacji pracy lekarzy.

Zgodnie z przedstawioną propozycją pracownik medyczny miałby być zatrudniony co najmniej na pół etatu w jednym szpitalu. W przypadku podjęcia pracy w innych podmiotach konieczne byłoby uzyskanie zgody podstawowego pracodawcy.
Jak wskazała minister, rozwiązanie ma służyć zwiększeniu transparentności wynagrodzeń, poprawie organizacji pracy oraz stabilniejszemu finansowaniu szpitali.

Równocześnie zapowiedziano rozpoczęcie prac nad ewidencją czasu pracy personelu medycznego. Minister poinformowała, że resort skłania się do przyjęcia limitu odpowiadającego dwóm etatom, zaznaczając jednocześnie, że rozwiązania będą jeszcze przedmiotem rozmów z samorządami zawodowymi.

Prezes NFZ poinformował natomiast, że planowane jest przejście z obecnej ewidencji średniotygodniowej na ewidencję godzinową pracy personelu medycznego, co ma umożliwić dokładniejsze monitorowanie czasu pracy lekarzy.

Koniec „procederów walizkowych”

Minister zapowiedziała rozpoczęcie pełnej kontroli tzw. procederów walizkowych. Jak podkreśliła, nie będzie dalszego przyzwolenia na zawieranie przez szpitale umów ze spółkami świadczącymi usługi medyczne w sposób budzący kontrowersje.

Jednocześnie zapowiedziano wprowadzenie obowiązku publikowania wyników konkursów na świadczenia medyczne organizowanych przez szpitale. Placówki mają ujawniać informacje o warunkach oraz wysokości wynagrodzeń przedsiębiorców świadczących usługi medyczne.

Kontrole NFZ w Mogilnie i Miastku

Podczas konferencji prezes NFZ odniósł się również do prowadzonych kontroli dotyczących świadczeń wykonywanych przez lekarzy zatrudnionych w kilku szpitalach.

Poinformował, że zakończyła się kontrola w Mogilnie, gdzie – jak wskazał – zakwestionowano sposób rozliczania części świadczeń. W efekcie do NFZ ma wrócić ok. 2,6 mln zł wraz z należnymi kwotami.

Jak przekazał prezes Funduszu, przeprowadzono już ponad 20 kontroli w tym obszarze, a kolejne prowadzone są m.in. w Miastku oraz innych placówkach, w których pracowali ci sami lekarze.

Rozszerzenie centralnej e-rejestracji

Ministerstwo zapowiedziało przyspieszenie wdrażania centralnej e-rejestracji.

Według przedstawionego harmonogramu do końca 2027 roku system ma objąć 39 specjalizacji. Początkowo od 1 sierpnia do systemu ma zostać włączonych kolejnych osiem specjalizacji.

Minister poinformowała, że każdy zapis będzie widoczny w systemie, pacjent będzie mógł przełożyć termin wizyty lub z niej zrezygnować, udostępniając miejsce kolejnej osobie.

Powstanie centralna e-kolejka

Drugim elementem cyfryzacji ma być centralna e-kolejka dotycząca zabiegów planowych.

Minister wyjaśniła, że rozwiązanie ma zapewnić przejrzyste zasady zapisywania pacjentów na zabiegi niezależnie od sposobu kierowania do leczenia. Pacjent będzie mógł śledzić swoje miejsce w kolejce, sprawdzić, gdzie najszybciej może wykonać zabieg oraz wybrać placówkę.

Według zapowiedzi system ma zostać uruchomiony do końca 2026 roku.

Prezes NFZ przypomniał jednocześnie, że część rozwiązań centralnej rejestracji już funkcjonuje przy wybranych świadczeniach planowych i będzie sukcesywnie rozszerzana.

Powiatowe centra zdrowia i reorganizacja szpitali

Minister poinformowała również o uruchomieniu ponad miliarda złotych z Funduszu Medycznego na reorganizację szpitali.

Pierwszy wniosek konsolidacyjny został – jak przekazano – złożony przez Uniwersytet Medyczny w Poznaniu. Nabór rozpoczął się 1 lipca i potrwa do końca października, natomiast rozstrzygnięcia konkursu mają nastąpić w pierwszym kwartale przyszłego roku.

Jednocześnie resort rozwija koncepcję powiatowych centrów zdrowia zapewniających pomoc w nagłych przypadkach. Projekt znajduje się obecnie na etapie konsultacji publicznych.

Zmiany w ochronie praw pacjenta

Minister zapowiedziała również zmiany w ustawie o prawach pacjenta, które mają wzmacniać ochronę zbiorowych praw pacjentów.

Jak podkreślono, placówki mają przeciwdziałać wszelkim formom nierównego traktowania pacjentów, a za naruszenia mają grozić sankcje finansowe.

Rzecznik Praw Pacjenta poinformował, że przygotowano projekt zmian przewidujący możliwość nakładania kar do 1 mln zł na placówkę oraz do 200 tys. zł na jej kierownika za naruszenie zbiorowych praw pacjentów.

Konsultacje społeczne

Minister poinformowała, że 10 lipca odbędzie się spotkanie z Naczelną Radą Lekarską, natomiast 16 lipca zaplanowano rozmowy ze stroną społeczną.

Podczas konferencji podkreślono również, że część proponowanych rozwiązań będzie mogła zostać wprowadzona w drodze rozporządzeń i zarządzeń, natomiast zmiany dotyczące indywidualnych limitów wynagrodzeń personelu medycznego będą wymagały zmian ustawowych.

Kończąc konferencję minister zaznaczyła, że resort pozostaje otwarty na dialog i dalsze konsultacje nad przedstawionymi propozycjami zmian w systemie ochrony zdrowia.