Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki z wnioskiem o podjęcie działań legislacyjnych, które mają zapewnić pacjentom onkologicznym po zakończeniu leczenia prawo do bycia zapomnianym w sektorze finansowym. Propozycja ma dotyczyć dostępu do usług kredytowych i ubezpieczeniowych.

Według UODO osoby, które przeszły chorobę nowotworową, nadal spotykają się z utrudnieniami przy zawieraniu umów kredytowych i ubezpieczeniowych z powodu wykorzystywania informacji o przebytym leczeniu.

Prawo do bycia zapomnianym zostało zagwarantowane w art. 17 RODO oraz w art. 51 ust. 4 Konstytucji RP. Oznacza ono możliwość usunięcia danych osobowych, gdy nie są już potrzebne do celów, dla których zostały zebrane.

Jak wskazuje UODO, obecnie banki i ubezpieczyciele mogą pozyskiwać dane medyczne dotyczące przebytych chorób nowotworowych na potrzeby oceny zdolności kredytowej i ryzyka ubezpieczeniowego praktycznie bez ograniczeń czasowych. W ocenie organu prowadzi to do sytuacji, w której osoby po zakończonym leczeniu ponoszą wyższe koszty ubezpieczeń lub mają utrudniony dostęp do kredytu.

Parlament Europejski wezwał państwa członkowskie do zagwarantowania pacjentom onkologicznym prawa do bycia zapomnianym. Zgodnie z przyjętymi założeniami informacje o chorobie nowotworowej nie powinny być wykorzystywane po upływie 10 lat od zakończenia leczenia, a w przypadku osób, u których nowotwór zdiagnozowano przed ukończeniem 18. roku życia - po pięciu latach.

Dyrektywa 2023/2225 dotycząca umów o kredyt konsumencki zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia przepisów ograniczających wykorzystywanie danych dotyczących chorób onkologicznych przy zawieraniu polis ubezpieczeniowych związanych z umową kredytu. Maksymalny okres przetwarzania takich danych nie może przekraczać 15 lat od zakończenia leczenia.

W Polsce wdrożenie dyrektywy ma nastąpić w ustawie o kredycie konsumenckim. Projekt nowelizacji przewiduje, że dane osobowe dotyczące chorób nowotworowych nie będą mogły być pozyskiwane ani wykorzystywane przy zawieraniu umów ubezpieczenia spłaty kredytu po upływie pięciu lat od zakończenia leczenia.

Prezes UODO wskazuje jednocześnie, że projektowane przepisy obejmują jedynie umowy ubezpieczenia spłaty kredytu i nie rozwiązują kwestii wykorzystywania danych dotyczących przebytych chorób nowotworowych przy zawieraniu innych umów ubezpieczenia. W związku z tym zwrócił się o podjęcie działań legislacyjnych, które zapewnią pacjentom onkologicznym skuteczne prawo do bycia zapomnianym w całym obszarze usług finansowych.

Źródło: UODO