Nie każda niepełnosprawność jest widoczna na pierwszy rzut oka. Osoby w spektrum autyzmu, z ADHD, padaczką, chorobami neurologicznymi, przewlekłym bólem, zaburzeniami lękowymi czy schorzeniami słuchu i wzroku często nie potrzebują specjalnych przywilejów, lecz większego zrozumienia, cierpliwości i odpowiedniego sposobu komunikacji. Odpowiedzią na te potrzeby jest międzynarodowy program Hidden Disabilities Sunflower, który zyskuje coraz większą popularność również w Polsce.

Program wykorzystuje prosty symbol – żółte słoneczniki na zielonym tle – który w dyskretny sposób informuje, że dana osoba może potrzebować dodatkowego czasu, spokojniejszej komunikacji lub niewielkiego wsparcia podczas załatwiania codziennych spraw. Zielona smycz lub opaska w żółte słoneczniki, dyskretnie informuje otoczenie o potrzebie dodatkowego wsparcia. Symbol nie daje żadnych dodatkowych uprawnień, nie zastępuje dokumentów potwierdzających niepełnosprawność ani nie zmienia obowiązujących procedur. Jego rolą jest ułatwienie komunikacji i ograniczenie konieczności publicznego wyjaśniania swojego stanu zdrowia.

Coraz więcej instytucji korzysta z programu

Hidden Disabilities Sunflower powstał w Wielkiej Brytanii w 2016 r. Początkowo był wykorzystywany głównie na lotniskach, jednak z czasem został wdrożony przez tysiące organizacji na całym świecie – w portach lotniczych, szpitalach, uczelniach, instytucjach publicznych, transporcie publicznym oraz przedsiębiorstwach. W Polsce program funkcjonuje m.in. na Lotnisku Chopina, lotnisku Warszawa-Modlin, lotnisku Poznań-Ławica czy w Porcie Lotniczym Lublin. Do inicjatywy przystępują także kolejne samorządy i instytucje publiczne.

Wdrożenie takich rozwiązań w praktyce oznacza często niewielkie zmiany organizacyjne, takie jak:

• stosowanie prostego i zrozumiałego języka,
• przekazywanie informacji etapami,
• umożliwienie oczekiwania poza zatłoczoną poczekalnią,
• pomoc w odnalezieniu właściwego wydziału lub gabinetu,
• dostosowanie sposobu obsługi do indywidualnych potrzeb mieszkańca.

Wprowadzenie tych rozwiązań nie wymaga zmian przepisów ani kosztownych inwestycji – najważniejsze są świadomość pracowników i odpowiednie przygotowanie do kontaktu z osobami, których niepełnosprawność nie jest widoczna.

Edukacja zamiast nowych obowiązków

Coraz częściej pojawiają się również propozycje, aby zwiększać świadomość programu w administracji samorządowej poprzez przekazywanie informacji koordynatorom dostępności oraz organizowanie krótkich szkoleń lub webinariów dotyczących dobrych praktyk komunikacyjnych. Celem takich działań nie byłoby wprowadzanie nowych obowiązków dla urzędów, lecz budowanie wiedzy na temat niewidocznych niepełnosprawności i sposobów udzielania adekwatnego wsparcia.

W obliczu rosnącego znaczenia dostępności usług publicznych program Hidden Disabilities Sunflower może stać się jednym z prostych narzędzi wspierających bardziej przyjazną i empatyczną obsługę mieszkańców. Nawet niewielkie zmiany w sposobie komunikacji mogą sprawić, że załatwianie spraw urzędowych czy korzystanie z usług publicznych stanie się łatwiejsze dla osób, których potrzeby nie są widoczne na pierwszy rzut oka.

Więcej informacji dostępnych na stronie: hdsunflower.com

Źródło: PFRON, hdsunflower